592 



aanraking geweest zijn, maken hierop eene uitzondering. 



Van eene tijdrekening weten zij niets af. Den tijd van den 

 dag duiden zij aan door met de hand aan te wijzen op welke 

 hoogte de zon stond. Zij schijnen eene eigene verdeeling van 

 het jaar in maanden te hebben , maar hetgeen ik daaromtrent 

 heb kunnen vernemen , was niet duidelijk. Hunne maanden 

 hebben geene -namen maar worden de l^, 2e enz. genoemd. 

 Allen kwamen daarin overeen, dat de padi in de 8ste maand 

 gezaaid wordt, maar het tijdstip van af hetwelk zij beginnen 

 te tellen en het aantal dagen in elke maand, konden zij mij 

 niet juist opgeven. Op den 4den December zeiden zij dat zij 

 in de elfde maand waren, zoodat het nieuwjaar weUigt met 

 het Chinesche overeenkomt. De achtste maand kennen zij aan 

 de sterren en op de overigen slaan zij weinig acht. Zij rekenen 

 niet bij jaren, maar bij oogsten en het veranderen van ladangs, 

 hetwelk om de drie jaren geschiedt; zoo zeggen zij dat dit of dat 

 drie oogsten (3 jaren) of driemaal verwisselen van ladangs (liga 

 kali beroemahj , dat is 9 of 10 jaren geleden is. (36) 



In de geneeskunde hebben de Dajah's het ook niet ver ge- 

 bragt. Geneesmiddelen worden zelden aangewend en zij be- 

 palen zich gewoonlijk om, door het slaan op de keteboeng , te 

 trachten de hantoes te verdrijven , aan welke zij alle kwaad 



van honger om te komen , riel er van boven één groote rijstkorrel. Deze 

 maakten zij fijn, gebruikten de helft voor voedsel en plantten de andere helft. 

 Door het klein maken van de groote korrel waren natuurlijk de korrels 

 van de rijst, die zij oogstten, klein. Intusschen viel het water al meer en 

 zij gingen al voort de helft van hunne oogsten te eten en de helft te planten. 



Zij vermenigvuldigden en naarmate er meer grond boven water kwam , 

 verspreidden zij zich over Lanclak, SarawaJc, Sangouw , enz. 

 ' Ziet dit op den zondvloed of op eene andere, misschien gelijktijdige, ge- 

 beurtenis , de langzame opheffing van Boj-neo uit de diepte der wateren ? 



(36^ Zij hebben gecne woorden om den tijd van den dag aan te wijzen. 

 Vraagt men, wanneer iets gedaan zal worden, bijv. wanneer zij zullen 

 heengaan of terugkomen, dan wijzen zij hoe hoog of waar op dien tijd 

 de zon zal. staan. Vraagt men hoever eene plaats verwijderd is, dan 

 wijzen zij den stand, dien de zon heeft als zij , van 6 uur 's morgens loo- 

 pende , er zijn. 



