898 



talrijk en er bestaat in het algemeen, zoowel bij gelrouwden 

 als ongetrouwden , minder losbandigheid dan bij de Maleijers. 

 Aan overdrevene voorstellingen van Dajahsche kaischheid behoeft 

 echter geen geloof te worden geslagen. De in het Bandjersche 

 voor de goede zeden zoo verderfelijke beliangs en habassirs 

 worden hier nergens gevonden. 



De Dajah is gehecht aan het distrikt van zijnen stam en ver- 

 laat het zelden om elders fortuin te zoeken. Dat sommige familiën 

 zich, zooals de Dajah's van Seberoeang, voor een groot gedeelte 

 ver van hunne oorspronkelijke woonplaats hebben nedergezet, 

 is niet uit verkiezing geschied. Zij zijn daartoe door de vor- 

 sten gedwongen. 



§ 9. Godsdienst. De godsdienst der Dajah's is eene soort 

 van Pantheïsme. Elk distrikt, elke berg, elke plaats heeft eene 

 eigen godheid , die den generischen naam djewata of djebata 

 draagt. Ook boven en beneden ons zijn djebata. De djebata 

 zijn de hoogste godheden; zij beloonen en straffen met regt- 

 vaardigheid en worden aangeroepen bij den eed; zij beschik- 

 ken over ieders lot. 



Verder zijn er booze geesten, die eene groote magt schijnen 

 te bezitten en er op uit zijn om den mensch op alle mogelijke 

 wijzen te kwellen. Een der voornaamsten schijnt zekere Boe- 

 DJANG Brani te zijn (39). Kinderziekten , koortsen en in het 



(38) Zij worden zelfs met onderscheiding behandeld. Als ik iets gaf, 

 ■n-erden daarvan de vrouwen eerst bedeeld en als het bijv. sigaren of iets 

 anders was, waarvan ik slechts weinig bij mij had, dan werd alles aan de 

 vrouwen afgestaan. 



(39) Mij is gezegd, dat de Dajah's van Landah, Sangouio gedeeltelijk 

 en van Katoengouw zeven voorname goden hebben, te weten; 



Djewata, de opperste god, die alles beveelt. 

 Panitta. 

 Panampa. 



Pajadjoe, de uitvoerende magt. 



Pagingoh, geleigeest. Zoodra hij den mensch verlaat sterft deze. 

 Verder de goede en de kwade geest. 



Die van de Melaivi en Seberoeang zouden alleen de twee laatsten er- 

 kennen. Behalve deze zijn er vele goden of geesten van minderen 



