G09 



minste is dit in do bovenlanden bij de Malijors en Dajalfs hel 

 gebruik. 



De snijders krijgen |- voor hunne moeite, en dus veel meer 

 dan op Java; van de overige J wordt door den eigenaar geen 

 bepaald gedeelte, aan wien het ook zij, meer afgegeven ; alleen 

 krijgen de vorsten bij den aanvang van den oogst van elke 

 deur een geschenk van een gantang bras en een gantang 

 poeloet , hetgeen pemharoe heet. De korrel wordt met de 

 hand van het stroo ontdaan en ontbolsterd door het stampen 

 in de Icsoeng , een houten vijzel van smaakvoller fatsoen dan 

 de loempang of lesoeng op Java en met slechts één rond gat. 

 Zij wordt vervolgens in manden gewand. De Chinezen 

 hebben kleine handmolens uit 2 horizontale, ingekorven , 

 houten cijlinders bestaande; hunne wanmolen komt volkomen 

 met dien overeen, welke bij onze boeren in gebruik is. Wan- 

 neer de padi door het stampen en wannen slechts de helft 

 verliest, zeggen de Maleische en Dajahsche landbouwers, dat 

 zij de kosten en moeite van het toemboeken er uithalen fpoelang 

 toemboekj ; gewoonlijk krijgt men van 100 pikols pafZj slechts 

 40 pikols 6ra5 of zuivere rijst, zoodat 5- verloren gaat. 



Na de rijst is het hoofdvoedsel van den Dajah de sagoe. 

 De sagoeboom Avordt in het wilde aangetroffen en zelden ge- 

 plant. Nadat de boom omgehouwen en gespleten is, worden 

 de binnenste vezels en het meel met houten hamers van het 

 buitenste hardere hout afgezonderd. Het meel wordt eveneens 

 door kloppen en wrijven van de vezels gescheiden en herhaal- 

 delijk gewasschen tot dat het bezinksel geheel zuiver is. 



Klapperboomen worden door de Dajah's en ook door de 

 Maleijers slechts in geringe hoeveelheid aangekw^eekt. De bo- 

 venlanden ontvangen het grootste gedeelte der benoodige klap- 

 pers [niorj van de Pontianaksche handelaars en deze weder van 

 Soengei Iteh aan het zeestrand bezuiden dé Kicalla Ponlianak, 

 waar Boeginezen uitgebreide tuinen hebben aangelegd. 



De Dajah's van Sh^taiig, vooral die langs de Nelaici, welke 

 een meer zwervend leven leiden en meer verspreid wonen , 

 hebben zeiden tuinen rondom hunne woningen. Elders plan- 



