% 



611 



jah bijna even zoo onontbeerlijk als rijst en zout. De Javasche 

 is de nneest gewilde. De Chinesche wordt alleen door Chine- 

 zen verbruikt. 



Katoen (kapas) is schaars en ook de kapokboom (hier ka- 

 hoe) is niet zeer menigvuldig. Tot verwen van hunne kleeding- 

 stukken gebruiken de Dajah's de indigo ftaroemj voor het 

 blaauw en de bangkoedoe voor het rood, hunne eenigste kleu- 

 ren. De indigo wordt voor beter gehouden dan die, welke van 

 Java wordt aangevoerd , maar even als de hamjkoedoe wordt 

 ze alleen voor eigen gebruik aangekweekt. 



Volgens de beschrijving van sommigen moet die soort van man- 

 gostan, welke de guttegom oplevert, hier in het wild groeijen. 

 Wanneer er immer aan gedacht wordt om op Borneo de kuituur 

 te bevorderen van produkten, geschikt voor de Europesche markt, 

 dan zullen naar mijn oordeel voornamelijk in aanmerking moeten 

 komen het suikerriet, de katoen en de kakao; laatstgenoemde 

 boom is hier nog onbekend, maar het is te vooronderstellen 

 dat hij in het vruchtbaar moerassig terrein langs de Kapoeas, 

 zeer goed zal slagen. 



Met de kuituur van vruchtboomen houden de Dajah's zich 

 bijna in het geheel niet op en de ftlaleijers zeer weinig. De 

 doerian groeit thans in het wild ; bij de hoofdplaatsen worden 

 bovendien aangeplant de nangka, de tfempedak, de langsah, de 

 mampelan (mangga), hatjang en kahmatten, de kleine limao {djerok 

 tipis) , de djamboe, de bcteh (papaia) , de ramboctan, de 

 ^;v^.terme\oen ' fsemangkaj , de pisang, enz. De ananas wordt be- 

 neden Silat overal in de Dajahsche tuinen aangetroffen en heeft 

 er den oorspronkelijken naam van ananas (niet yianas) behouden. 



Bloemen worden in de bovenlanden bijna in het geheel niet 

 gekweekt. Men vindt er noch de melatti, noch de tjampaka, noch 

 de tandjoeng noch eenige andere , behalve de kembang sepatoe 

 fkambang rajaj. Te Pontianak wordt meer werk gemaakt 

 van bloemen. Ook van groenten ismen daar vrij wel voorzien; 

 deze worden door Chinezen geteeld. 



b. Veeteelt. Veeteelt bestaat zoo te zeggen in het geheel niet. 

 Te Pontianak houdt de sulthan een twintigtal buffels en eenige 



