629 



hij wat hij verkiest. Hij mag zich cfhfor zonder verlof niet 

 van de plaats verwijderen. 



Aan de strandplaalscn is de toestand van den pandeling veel 

 beter dan in de bovenlanden, waar de bestaande gebruiken niol 

 anders in acht genomen worden , dan voor zoover zij in het 

 voordeel zijn van den schuldeischer. De pandclingen zijn daar 

 genoegzaam gelijk aan slaven. 



Vrije lieden hebben allen dezelfde burgelijke regtcn ; wat 

 de politieke regten aangaat, wordt onderscheid gemaakt tus- 

 schen de oude ingezetenen {orang ncyri) en de van elders aan- 

 gekomen inwoners [orang menoempang). In Sangouw hebben 

 de oude ingezetenen zelfs eenige Dajahsche kampongs onder 

 zich. De Dajah's aan de Moeara Kamajan bijv. bchooren aan 

 den Iman te Sangouw. 



De adel is zeer talrijk en voert gewoonlijk de titels van 

 kiai en raden; hij heeft geene of althans geene noemenswaar- 

 dige voorregten. 



De mannelijke leden van de vorstelijke familie worden, zoo 

 zij geen pangeran zijn, iii Taj'an, Landak en MeUouic, gocsli; in 

 de bovenlanden adei en abang; te PonU'anak, oewan genoemd; 

 de vrouwen in Landak, Tajan en Mdiouio, oetin; in de boven- 

 landen, dajang en te Pontianak, oewan, even als de mannen. 



Omtrent het huwelijk geldt bij de Maleische bevolking de 

 mohammedaansche wet. Alleen Sintang maakt hierop eene 

 uitzondering in zoover, dat de vorsten aldaar verboden hebben, 

 dat een man meer dan eene echte vrouw trouwe, welk voor- 

 regt wordt beschouwd alleen aan de vorsten toe te komen. 



De Dajah's trouwen slechts één vrouw, zelden trouwen zij 

 er twee in navolging der Maleijers. Bij de Maleijers neemt de 

 man zijnen intrek in het huis van den schoonvader. Dit heeft 

 eveneens bij de Dajah's plaats , maar daaromtrent bestaan vele 

 uitzonderingen. 



Bij de Maleijers betaalt de man aan den vader der bruid 

 eene soort van onderpand (antar tanda) in geld en kostbaar- 

 heden, geëvenredigd aan rang en vermogen, maar zelden zeer 

 hoog en betaalbaar in goederen, welke ver boven de waarde 



