55 



Onderzoek der minerale bron te Pelantoengan. 



Op verscheidene plaatsen oostelijk en westelijk van de Kali 

 Lambir komt het opborrelend mineraalwater te voorschijn. 

 De voornaamste wel, die het water voor de badinrigting op- 

 levert, ligt ongeveer 60 voeten oostelijk van de rivier in het 

 Samarangsche en vormt eene kom van ongeveer 8 voeten 

 breedte en lengte en 2V2 voeten diepte. 



De ligging dezer wel en de hoeveelheid water, die zij op- 

 levert, enz. zijn door Dr. Mandt reeds bekend gemaakt in 

 zijn verslag over de badinrigting van Pelantoengan , voorkomende 

 in het Natuur- en Geneesk. Archief (2de jaargang, 1845). 



De eigenschappen van dit water zijn de volgende. Het 

 water in de wel gezien, schijnt vuil geelachtig te zijn, het- 

 welk ontstaat door een preecipitaat , dat op den bodem der 

 wel zich afgezet heeft en dat voornamelijk uit koolzure kalk- 

 aarde, koolzure bitteraarde, ijzeroxijdehydraat, kieselaarde met 

 eenige aluinaarde en organische zelfstandigheden bestaat. Dit 

 zijn de in water onoplosbare deelen der vaste deelen van 

 dit water, die bij het verliezen van het koolzuur, waarin zij 

 grootendeels oorspronkelijk in het water opgelost waren, ne- 

 dergeploft zijn en zich daar met meer of min ontleed trachiet- 

 zand vermengd hebben. Door de hevige gasontwikkehng op 

 sommige plaatsen der wel, die aan het water aldaar een ko- 

 kend aanzien geeft , worden de ligtste en fijnste deelen van 

 dit prcBcipitaat altoos in de wel drijvende gehouden, zoodat 

 het water in een glas gezien , nooit helder is. Vult men een 

 glas daar, waar de hevigste gasontwikkeling plaats heeft, dan 

 krijgt men altijd iets van het roodachtig bruin , korrelig, meer 

 of min ontleed trachietzand mede in het glas , dat zich ook 

 spoedig op den bodem van het glas nederzet. Op sommige 

 plaatsen der wel , waar geene gasontwikkeling plaats heeft , 

 vindt men bovengenoemde koolzure aarden als een zandachtig, 

 fijn, geelachtig vlies, bezwangerd met sporen van aardohe, 

 op het water. 



De smaak van het water aan de wel is moeijelijk op te geven. 



