65 



gelsche Oost-Indische compagnie toch hebben de voornaamste 

 bouwstoffen geleverd voor het veel omvattend werk van Hors- 

 bm'gh. 



Doch zeer moeijelijk is het voor hem , die voor de eerste 

 maal de zee bevaart, om de wind-rigting en kracht zelf te 

 beoordeelen , daar de windkracht afgemeten wordt naar de 

 zeilen , die het schip zou voeren bij den wind zeilende , het- 

 geen alleen een bevaren zeeman zeggen kan; terwijl de 

 windrigting wordt bepaald naar den wakerstand , die echter 

 gewijzigd wordt door de vaart en beweging van het schip. 

 De hier medegedeelde wind-rigting en kracht zijn dien ten ge- 

 volge, steeds de door den gezagvoerder of de stuurlieden aange- 

 gevene , de wind-kracht in getallen volgens Swart , namelijk : 

 O stilte, 1 flaauwe koelte , 2 labber koelte , 3 bramzeils koelte, 

 4 stijve bramzeils koelte, 5 marszeils koelte, 6 stijve marszeils 

 koelte, 7 gereefde marszeils koelte, 8 dubbelgereefde marszeils 

 koelte , 9 digtgereefde marszeils koelte, 10 stijfdigtgereefde mars- 

 zeils koelte, 11 storm. 



Overigens heb ik mijne waarnemingen gerangschikt naar 

 Hasskarl's mededeehng van zijne meteorologische waarnemin- 

 gen in het Natuur- en Geneeskundig Archief (Jaarg. III pag. 1), 

 met welke waarnemingen de mijne op enkele uitzonderingen 

 na overeenstemmen. Voor barometrische waarnemingen maakte 

 ik gebruik van den scheepszeebarometer en aneroiden baro- 

 meter , welke instrumenten ik 's middags ten 12 ure naauw- 

 keurig waarnam. Veel heeft de aneroide boven den kwikba- 

 rometer voor, daar de kwikkolom, niettegenstaande de ophanging 

 in dubbele ringen, in gestadige beweging was, waardoor het 

 aflezen moeijelijk en onnaauwkeurig werd. 



Bij mijne aankomst te Batavia was ik in de gelegenheid , om 

 den zeebarometer met den sedert jaren aangenomen standaard- 

 barometer van het scheikundig laboratorium aldaar te verge- 

 lijken. Daaruit bleek , dat hij gemiddeld 0,3 m. m. te laag 

 stond ; de aneroide stand vergeleken met den tot O» C. gere- 

 duceerden en tot den normalen stand teruggebragten zeebaro- 

 rometerstand verschilde gemiddeld 1,13 m. m., welke te lage 



