159 



van Z. Exc. gesponnen van eene hoeveelheid Bidoeri - wol , 

 welke ik de eer had Z. Exc. toe te zenden. De draad is niet 

 sterk doch doet mij hoop voeden, dat met de veel betere 

 wijze van bewerking in Nederland, de draad veel in sterkte 

 zal winnen, te meer, daar volgens eenigen , de Bidoeri-wol 

 door de Timorezen tot het maken van touw gebezigd wordt. 



J. VAN HeIJNINGEIV. 



Wongski, verfstof van de Gardenia grandiflora Lour. 



In het Chemisch Pharm. Centralbl. Jaarg. I8SON0. 9. wordt 

 mededeeling gedaan van het scheikundig onderzoek van eene 

 nieuwe verfstof, onder den naam Wongski van Batavia naar 

 Hamburg gezonden , door W. Stein. 



De schrijver geeft daarbij op, dat het de zaaddoozen zijn 

 van eene tot de Gentianeae behoorende plant. Te Batavia 

 heb ik deze nergens kunnen erlangen, tenzij in eene Chi- 

 neesche Apotheek, en wel onder den naam Wongski, zijnde het de 

 zaaddoozen van de Gardenia grandiflora Lour., eene tot de 

 Rubiaceeën behoorende en in China te huis behoorende plant , 

 M'elke alleen als fraaije tuinplant op Java gekweekt wordt, 

 zoodat de in den handel zijnde Wongski waarschijnlijk slechts 

 over Batavia naar Europa gezonden en zeker geen Javaasch 

 produkt is. Overigens kwamen zij geheel met de beschrijving 

 van Stein overeen. De Chinezen gebruiken de Wongski niet 

 alleen als verfstof maar tevens , zoo als zij mij verzekerden , 

 uitwendig tegen koorts. 



Batavia 31 October 1850. J. van Heijningen. 



Yisschen van Banka. 



Omtrent de Ichthyologie van Banka is voor zoo verre mij 

 bekend is, tot nog toe niets bepaalds publiek gemaakt gewor- 

 den. Dezer dagen ontving ik eene kleine verzameling visschen 



