180 



voedsel is welligt oorzaak, dat zij hunne volle kracht »iet be- 

 reiken , want hoewel zij vrij goed gespierd zijn , zijn zij in 

 het algemeen niet sterk. Hierbij konnt nog hunne vadzighcid , 

 die hen alle werk, zooveel mogelijk, doet vermijden. Meestal 

 liggen zij den ganschen dag rondom het vuur te rooken of te 

 slapen en bemoeijen zich zoo weinig mogelijk met het hun om- 

 ringende. Hebben zij echter het een of ander, dat hen tot 

 werken aanspoort , dan doen zij het vlug , goed en met eene 

 lofwaardige gewilligheid. 



Het gebruik der sirih is vrij algemeen. Den gambier echter 

 kennen zij niet. Tabak van vrij goede kwaliteit wordt in de 

 bergen aangekweekt; zij rollen dien in pandanbladeren en rooken 

 wanneer er slechts gelegenheid is. Voor zeer weinig waarde, 

 een mes, eenige snoeren koralen , eene grove kom van aarde- 

 werk, een stukje koper, enz. gaven zij eene rol ongesneden tabaks- 

 bladeren van eenige ponden zwaarte. De tuinen leggen zij aan 

 door het omhakken en verbranden van het ligte hout en het 

 omheinen dier plaatsen met bamboezen paggers, tegen de wilde 

 varkens, die volgens hun zeggen vrij talrijk zijn, alhoewel wij, 

 niettegenstaande vele pogingen , slechts eenige kleine varkens 

 tegen messen en lijnwaden konden inruilen. Zij eten het wild 

 varkensvleesch, doch houden die dieren niet aan, daar zij moei- 

 jelijk tam te maken zijn en dikwijls de menschen verwonden. 

 In eene Alfoersche kampong , meer in het binnenland , wor- 

 den echter varkens aangekweekt. Kippen of ander pluimge- 

 dierte hebben zij niet, zoo als zij voorgeven, wegens de vele 

 slangen ; doch hoewel onze werkzaamheden ons herhaalde ma- 

 len in hete^bosch bragten en de doctor bijna dagelijks groote 

 togten maakte , hebben wij geen spoor van slangen bemerkt. 



Hunne wapenen bestaan hoofdzakelijk uit boog en pijlen , 

 lans, klewang en parang, alsmede, ter verdediging, het schild. 

 De bogen zijn van bamboe of van eene soort van rood, zeer 

 taai hout ; de pees rust in twee inkervingen digt bij de uit- 

 einden en is van rottan. De bogen, die zij in den oorlog ge- 

 bruiken, zijn 6 a 7 voeten lang; die voor huishoudelijk gebruik 

 meestal 3 a 4 voeten. De pijlen zijn van riet, een weinig kor- 



