181 



ter dan de bogen; zij hebben zeer lange punten van schuins 

 afgesneden bamboe , van vischgraten , gepunte beenderen of 

 hout in het vuur gehard ; somwijlen , doch niet algemeen , 

 zijn deze punten van ijzer. De meeste punten zijn voorzien van 

 scherpe weerhaken, welke bijna ongeneeslijke wonden maken, 

 vooral voor hen , die geene kennis van heelkunde hebben en 

 de genezing aan de natuur overlaten. Zoo ver ik heb kunnen 

 nagaan, gebruiken zij geene vergiftigde pijlen. 



De punten worden in de pijlen gestoken en met draad be- 

 vestigd , vervolgens dikwijls zwart gemaakt. Zij hebben meest- 

 al eene groote hoeveelheid pijlen in voorraad. 



De lansen zijn, even als de pijlen, voorzien van punten 

 met weerhaken ; zij hebben meestal de lengte van 8 a 10 voeten 

 en dikwijls, even onder de punt, een bosje van kasuarisve- 

 deren. De klewang en parang, die zij of zelve maken, of van 

 de schepen inruilen, hebben den gewonen vorm. Het schild is 

 van hout , vierkant , 5 a 6 voeten hoog , 2 breed , eenigzins 

 naar buiten uitgebogen en aan den achterkant van een hand- 

 vatsel voorzien. Aan den bovenkant zijn deze veelal met snij- 

 werk en het beeld van eenen zittenden Papoe versierd. 



Het oorlog voeren van deze volkeren bestaat voornamelijk 

 in stroop- en plundertogten, waarbij zij de huizen verbranden, 

 tuinen verwoesten , vrouwen en kinderen gevangen nemen om 

 die naderhand tegen eenen losprijs terug te geven of, bij ge- 

 breke van dien, als slaven te bezigen. 



Wanneer zij ten oorlog trekken, gaan zij meestal bij paren ; 

 de voorste draagt het schild en de lans , de daar achter staan- 

 de den boog en de pijlen. Aldus wachten zij achter eenen boom 

 of rots den vijand af, overvallen hem onverwachts en slaan hem 

 het hoofd af, dat in triomf naar de kampong wordt terug ge- 

 bragt, alwaar een feest wordt aangelegd. Het hoofd wordt in 

 het huis van den overwinnaar als zegeteeken bewaard. In 

 een der huizen zag ik vijf zulke koppen bij elkander hangen. 



Meest alle de verschillende stammen zijn met elkander in oor- 

 log. Indien de bevolking van eene kampong zich beleedigd acht, 

 trekken zij uit , veroveren zoo veel zij kunnen en keeren dan 



