184 



De handel is gering en bepaalt zich hoofdzakelijk tot Iripang, 

 karet, massooibast en perle d'amour, welke voorwerpen zij te ruil 

 geven tegen blaauw katoen, sarongs en andere lijnwaden, koper- 

 draad, messen, parangs, verschillende soorten van ijzerwerk en 

 gekleurde glazen koralen, waarvan de grootte vooral in aanmer- 

 king komt. Een ieder drijft handel voor zich zelvcn en zij begeven 

 zich daarvoor in hunne praauwen naar ver af gelegen eilan- 

 den , zelfs naar ïidore , van waar ecne praauw terug kwam 

 gedurende ons verblijf. De meesten der genoemde artikelen van 

 belang zijnde voor den handel op China , zou daarheen den- 

 kelijk met veel voordeel eene lading kunnen gezonden wor- 

 den , waarbij men nog voegen kan , het ijzerhout , dat hier in 

 menigte groeit en in China hoog in prijs is. Het vervoer van 

 dit hout uit de bosschen zou alleeneenige zwarigheid opleveren. 

 Met weinig moeite zou de handel uit te breiden zijn , indien 

 de bevolking aangemoedigd werd om zich op den landbouw 

 toe te leggen , waarvoor de vruchtbaarheid van den grond 

 goede uitkomsten belooft. Daar het lange verblijf der sche- 

 pen op deze plaatsen , indien zij komen om eene lading 

 in te koopen, de voordeelen grootendeels verslindt, zijn het 

 voornamelijk praauwen en inlandsche vaartuigen , die hier han- 

 del komen drijven , dewijl deze zooveel minder kostbaar te 

 onderhouden zijn. De bark Rembang heeft echter verschillen- 

 de malen de kust bezocht en moest dan maanden lang vertoe- 

 ven , daar de inwoners geene hoeveelheid in voorraad hebben. 



Het weinige , dat zij aan boord bragten , bepaalde zich tot 

 gierst , obi , klappers , eenige vruchten , matten en doozen , 

 tabak, nu en dan een varken, tweemalen een' kroonvogel , 

 welke artikelen zij ruilden tegen ledige flesschen, knoopen, 

 aarden kruiken, grof aardewerk, maar vooral tegen messen, die 

 zij bezigen in hunnen handel onderhng en met de binnen- 

 landen. In den beginne waren zij schuw en wantrouwend om 

 iets aan boord te brengen , doch toen zij bemerkten , dat wij 

 voor alles betaalden , kwamen zij allengskens meer en meer 

 en bragten ons alles, vooral in de laatste tijden veel visch , 

 dien de baai in groote menigte en van uitmuntende soorten op- 



