302 



van 4 a 5000 voeten boven de hem omgevende wolken- 

 kruin uit dreef. In dezen stand bleef deze ontzettende mas- 

 sa ongeveer een half uur. De wind, tlaauw en N. O., dreef 

 de asch naar het Z. W. en rigtte in die streken veel scha- 

 de in de tuinen aan. 



Te half zeven ure was de berg geheel bedaard. 



1947. 



7 Sept. 71 uur 's nachts. — Eruptie , waarvan echter geene 

 bijzonderheden bekend zijn. 



Uit deze waarnemingen kunnen wij afleiden , dat na een tijd- 

 perk van 18 jaren van volkomene rust, de berg van Ternate 

 weder in werking gekomen is in Maart 1835. 



Eerst in 1840 zien wij weder eene uitbarsting van eenig be- 

 lang aangeteekend. 



Van dit tijdvak of volgden de eruptiën in kortere tusschen- 

 poozen elkander op. 



Als de belangrijkste der gedurende de 7 jaren van 1840 

 tot 1847 waargenomene uitbarstingen , kunnen die van den 

 2den tot den 4den Februarij 1840, van den 13den April 1843, 

 van 9 tot 15 Mei van hetzelfde jaar en van den 19den Mei 

 1846 worden beschouwd. 



Het grootste getal der jaarlijksche eruptiën gedurende de 7 

 genoemde jaren , valt in de eerste helft van elk jaar , terwijl 

 in de maand Mei de meeste en hevigste werkingen schijnen 

 plaats gehad te hebben. 



Het rustigste jaar was 1844. In 1840 en 1843 hadden de 

 meeste uitbarstingen plaats. 



Batavia, December i830. 



