306 



na geheel tot asch , zonder slakken na te laten. Op den togt 

 van Onrust naar de reede van Batavia kon men voortdurend 

 stoom van 45 a 50 pond druk ophouden, terwijl de machines 

 27 a 28 slagen per minuut deden , een resultaat , hetwelk slechts 

 verkregen was met de beste kolen, welke ooit te voren aan 

 boord van de ïjipannas gestookt waren. Bovendien gaven deze 

 kolen zeer weinig rook en brandden bijna schoon op, latende 

 slechts eene geringe hoeveelheid witte asch over. 



Tusschen 23 Meien 22 Junij zijn ongeveer 16000 Ned. pon- 

 den Pontianaksche steenkolen verbruikt. Deze waren donker- 

 zwart en op de breuk glinsterend; doorgaans vertoonden zij 

 geene hoeken en ook geene platte, maar holle of bolle vlakken. 

 Enkele stukken waren op een der zijden bruinachtig of grijs- 

 kleurig , maar op de breuk waren zij even schoon als de overigen. 



Het soortelijk gewigt dezer kolensoort verschilde zeer weinig 

 van dat der Europcsche kolen, welke in Maart en April uit het 

 magazijn op Kuipers-eiland ontvangen waren (1); zoo er ech- 

 ter verschil mogt bestaan, vermeende men, dat zulks tenvoor- 

 deele der Pontianaksche kolen was. 



De kolen van Pontianak brandden fel en met eene lange' 

 heldere vlam ; er bleef eenige grijsachtige asch over met zeer 

 ligte , poreuse sintels, welke met de vingers tot poeder gewre- 

 ven konden worden. Nooit werden er steenachtige over- 

 blijfsels of slakken op de rooster ijzers gevonden. Het aanzetten 

 van roet in schoorsteen en vuurgangen was minder dan bij 

 het gebruik van andere kolensoorten. 



De vuren goed brandende, gaf de schoorsteen bijna geen' 

 of slechts ligt gekleurden rook. Een twaalftal malen werd met 

 deze kolen stoom opgestookt en telkens verkregen van 25 a 

 30 pond druk in den tijd van l^ 45^ a 2u, terwijl zulks 

 met andere kolen steeds 2^ 15^ a 3^ vorderde. 



Cl) Deze kolen ( Aberdour-kolen ) waren de beste , met uitzondering 

 van de Pontianaksche, welke aan boord van de Tjipannas gebruikt zijnen 

 de uitkomsten, verkregen met de Pontianaksche kolen, zijn met deze ver- 

 geleken. Met de hier bedoelde kolen deed de machine 24 slagen , ter- 

 wijl aanhoudend stoom van 50 a 55 pond druk werd opgehouden. 



