312 



Het zaad nu is op Toeloong zonder voorafgaande weeking, op 

 eenen bemesten grond, die vroeger voor de aankweeking van 

 tuingroenten gediend had, even als doperwten en andere peul- 

 vruchten gezaaid en wel een voet uit elkander , maar beter is het, 

 den afstand een halven voet grooter te nemen, daar de plant bij ha- 

 ren vollen wasdom eenen omtrek van p. m. 1| voet diameter ver- 

 krijgt. Tusschen de plantjes heeft men den grond met de schoffel 

 schoon gehouden en nu en dan bevochtigd, doch niet voor de 

 zonnehitte bedekt , hetgeen op plaatsen lager gelegen dan ïoe- 

 loong, zal moeten geschieden. 



Vijf maanden na de zaaijing was de inzameling der vruchten 

 op Toeloong geheel afgeloopen en men geeft op, dat een stukje 

 gronds van 18 vierk. voeten Rijnl. aan gedopten gram ruim vijf 

 Amsterd. ponden opgeleverd heeft , niettegenstaande verschei- 

 dene zaadkorrels niet opgekomen waren. 



Ruim drie jaren geleden heeft de berigtgever te Buitenzorg 

 de Dolichos uniflorus L. niet kunnen 'aankweeken, en de heer 

 Teijsman is tot dus verre èn te Buitenzorg èn te Tjipannas 

 (3400 voeten boven de zeevlakte) niet veel gelukkiger in zijne 

 proefnemingen geslaagd; zoodat waarschijnlijk de Horsegram eenen 

 bijzonderen grond, khmaat en kuituur vereischt. (1) Dit te on- 

 derzoeken achten wij noodzakelijk, daar de horsegram, hetzij 

 gekookt , hetzij met of zonder ohe geroosterd , een goed en 

 gehefkoosd voedsel voor den Bengalees en voor den Inlander 

 is, die het eens gegeten heeft. De paarden krijgen bijzonder 

 veel spierkracht van dat zaad. In den horsegram zijn dan ook 

 meer eiwithoudende stoffen bevat dan in rijst of djagong , zoo- 

 als blijkt uit de analyse van den gram van Toeloong, welke de 

 heer D. W. Rost van Tonningen op mijn verzoek heeft ge- 

 lieven te maken en welke in het volgend nummer van dit 

 Tijdschrift geplaatst zal worden. 



Dr. C. SwAviNG. 



(1) De gram, uit Bengalen aangevoerd, is vaak te slecht om ge- 

 zaaid te worden 



