§21 



pen , zonder ergens binnen te vallen , zich van brandstof voor- 

 zien. 



Doch liggen nu ontelbare , reeds volkomen bekende plaat- 

 sen (1) nog onontgind , waar zich onnoemelijke schatten aan 

 diamanten, aan ijzererts, aan goud en aan zoovele andere 

 kostbare metalen bevinden ; eenmaal ^zal Borneo eenen schit- 

 terenden rang onder de landen van den aardbol bekleeden. 

 In het midden tusschen twee werelddeelen, Azis en Australië, 

 gelegen, omringd van den grooten Aziatischen Archipel, zul- 

 len de schepen uit alle streken van den horizon daarheen 

 snellen, schatten stapelen en halen in tailooze groote steden, die 

 eenmaal de boorden van al die schoone rivieren versieren zullen. 



Leert de ondervinding later, dat de bronnen van deze ri- 

 vieren inderdaad zoo digt bij elkander liggen als voorondersteld 

 wordt of dat zij door kanalen te vereenigen zijn , zoo ware 

 er geen schooner plaats op den aardbol te vinden voor eene 

 groote hoofdplaats; geene andere, van waar zoo talrijke groo- 

 te rivieren , als zonnestralen , naar alle rigtingen uitstroomen. 

 Borneo zal voornamelijk Engeland , als kolenmijn van Indië , 

 verdringen. Want is iets natuurlijker , dan dat men zich ver- 

 voegt tot een oord geheel in de nabijheid , in plaats van 

 tot 3300 a 4000 mijlen verwijderde gewesten? Dichterlijk 

 als zulke voorspellingen nog mogen schijnen, de kolenmijn te 

 Pangaron belooft reeds deze uitkomsten voor Bandjermasin. 



Gedurende het verblijf aldaar van Zr. Ms. stoomschip Sama- 

 rang , werd ons door de beleefdheid van den resident , den 

 heer Gallois , de schoonste gelegenheid aangeboden om de 

 mijn te Pangaron te bezoeken. Bevalt het u mij daarheen te 

 volgen, dan schrijf ik volgaarne mijne herinneringen neder, 

 u wel aandachtig makende dat het een zeeofficier is, die tot 

 u spreekt , geenszins een doorleerd en doorreisd natuuronder- 

 zoeker. 



Reeds ten 6 ure 's morgens had de stoompraauw, welke door 



(1) Zie b. V. Mineralogische en Geologische kaarten , door den heer 

 Von Gaffron uit zijne onderzoekingen op Borneo zamengestehL 



