S2S 



Martapocra is ook eene echt Borneosche stad en heeft slechts 

 één hoofdstraat , de rivier , bevaren door sampans zonder tal , 

 en eene onafzienbare rei huizen op palen, met een voetpad langs 

 beide oevers, terwijl klapper- en andere hooge boomen een 

 koel lommer verschaffen. De bonte kleuren der inlandsche 

 kleeding steken vrolijk tegen het groen der natuur af. De ri- 

 vier heeft hier geen 30 ellen breedte , maar vertoont op verre 

 na niet de drukte en levendigheid van Bandjermasin, Breiden 

 zich elders de steden in oppervlakte uit, op Borneo ge- 

 schiedt het tegenovergestelde; daar hebben de kampongs gee- 

 ne afmetingen dan in de lengte langs de rivieren. Dit is zeer 

 doelmatig waar ze in moddergrond gelegen zijn, doch minder 

 op 4 a 5 ellen hooge oevers, zoo als te Martapoera. 



Met vaart door deze plaats en alle daarop volgende kam- 

 pongs roeijende , kwamen slechts twee algemeene opmerkingen 

 aangaande de bevolking voor mijnen geest. Martapoera zal on- 

 geveer 6000 inwoners tellen , doch hoeveel in al die kam- 

 pongs , is den rijksbestierder zelven onbekend. Verder naar 

 beneden ligt het bloeijende Bandjermasin , tusschen al de inland- 

 sche dorpen van de schans Van Thuijl af tot Martapoera. Welk 

 een kontrast levert dit niet met de groote rivieren der Oost- 

 kust van Borneo op! Daar stoomde de Samarang menig- 

 maal een dag lang de rivier op, zonder iets meer dan eene 

 enkele , schamele , rieten hut te ontdekken. Somtijds zat het 

 schip wel eens een paar dagen op droog, zonder dat zich een 

 enkel levend wezen vertoonde tenzij een verdwaalde vlinder 

 of zwaluw. De levendigheid der rivier van Bandjermasin, ver- 

 geleken met de algemeene doodschheid der rivieren van de 

 Oostkust, spreidt zij niet duidelijk den heilzamen invloed van 

 een Europeesch bestuur ten toon? In de nabijheid van het 

 laatste worden den sulthans, door het waardige voorbeeld 

 en de aanraking met de residenten , beschaafder indrukken ge- 

 geven; door dien invloed laten zij wreedheden en de grove 

 knevelarijen na: en het gevolg is, dat de bevolking groeit 

 en bloeit , kampong naast kampong bouwt en zich langs eene 

 rivier, eene ader van welvaart, om de kleine kern van 



