4 VI. F. J. Studnička 



velud duo II et sic augendo usque quinque, quod per F designatur 

 / monos, V quinos, X denos dupla vigenos, XL duplat idem, triplat 

 LX. L quoque simplex quinquagiuta facit, sed nonaginta dat XC, 

 C dat centenos, quadringentos quoque CD, BC sexcentos, M mille 

 C si presit, aufert centům. Sic numerům debes conscribere totum. 

 Aliter et subtilius Greci et Latini omnem numerům per figuras signi- 

 ficativas, quas vocant digittos et per decimam, vero non significati- 

 vam, quam appellant cifrám, exarant. lsti autem 9 digitti debent sic 

 scribi 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9, decima vero cifra, que scribitur ut 

 circulus O- Et hec cifra per se posita nullum numerům representat 

 sed per addicionem digittorum, tunc omnem numerům representat 

 articulum ut si addis ei unitatem, et sic 10 significat omnibus aliis 

 digittis usque nonaginta, quod scribitur per 9 taliter 90. Tunc igitur 

 centům per duas cifras et unitatem taliter 100, et sic usque mille, 

 quod per třes cifras et unitatem designatur. Unde nota, quod omnis 

 digittus una sóla figura babet scribi, omnis autem articulus per cifrám 

 primo loco positam et digittum, a quo denominatur ille articulus 

 secundo loco positus, et boc versus sinistram manum computando. 

 In hac arte sinistrorsum scribimus more Arabům, qui hanc artem 

 adinvenerunt. Omnis autem numerus compositus scribitur per digit- 

 tum, qui est pars illius compositi, et articulum, et hoc deposita cifra. 

 Et nota, quod omnis numerus a decem usque ad centům solummodo 

 per duas figuras babet scribi, sed a centům usque mille per třes et 

 a mille usque decem millia per quatuor, et sic consequenter multi- 

 plicando per 10 centům et mille. Unde omnis figura primo loco 

 posita significat suum digittum, secundo loco decies plus quam in 

 primo et in 3° loco cencies et in quarto millesies plus, ita quod 

 semper quaelibet figura in sequenti loco posita decies plus significat 

 quam in primo. Et est utile, si magnus erit numerus, quod semper 

 supra quamlibet figurám loco millenarii positam ponatur quidem 

 punctus (sic) ad denotandum, qnod tot millenarios debet ultima figura 

 representare, quot šunt puncta pertransita ^). 



Nota, quod buius artis novem šunt species, scilicet numeracio, 

 addicio, subtraccio, mediacio, duplacio, multiplicacio, divisio, pro- 

 gressio et radicum extraccio, et hoc dupliciter in numeris quadratis 

 et in numeris cubicis. De numeracione dictum est prius, sequitur 

 de addicione. 



Addicio est numeri vel numerorum ad numerům aggregacio, ut 



O Cf. M. Cantor „Yorlesungen iiber Geschichte der Mathematik", t. II. p. 81. 



