Algorismus prosaycus magistři Christani. 5 



sciatur, que est summa tocius numeri aggregati. Nota, quod omnis 

 numerus, qui debet ad alium addi, vocatur numerus addendus et 

 debet semper subtus scribi; sed ille numerus, ad quem debet fieri 

 addicio, debet semper superius scribi, sic tamen, quod prima figura 

 numeri addendi ponatur sub prima figura numeri, cui debet fieri 

 addicio, secunda sub 2^, 3^ sub 3% 4^ sub 4% etc. si erunt plures 

 figuře. Quo facto adde primam inferioris ordinis ad primam superi- 

 oris ordinis. Et ex táli addicione si provenerit digittus, déle supe- 

 riorem et scribe digittum provenientem ex táli addicione ut addendo 

 2 ad 4 déle 4 et scribe 6. Si provenit articulus, eciam deleta su- 

 perioři figura scribatur cifra 0. Et numerus, qui denominat illum 

 articulum, addatur ad figurám sequentem per modům digitti et non 

 per modům articuli. Et si non est figura sequens, ponatur in loco 

 vacuo sequenti ut addendo 4 ad 6 et faciunt 10, tunc delendo 6 po- 

 natur cifra 0. Et unitas addatur figui-e sequenti, si est, vel pona- 

 tur in loco vacuo, si non est. Si autem ex addicione aliqua pro- 

 venit numerus compositus, tunc deleta superioři figura scribatur loco 

 eius digittus, qui est pars illius numeri compositi et articulus adda- 

 tur figuře sequenti, vel ponatur in loco vacuo sequenti, si nulla 

 erit figura, ut superius dictum est de articulo. Tunc post addi- 

 cionem prime figuře inferioris ordinis et eodem módo 2^°" inferioris 

 ordinis ad 2*= superioris ordinis et sic consequenter terciam tercie, 

 donec totam compleas addicionem. Et fac omnia sicut fecisti de prima, 

 sic tamen quod addendo articulum sicut 10 vel 20 non exprimas sub 

 nomine articuli sed sub nemine digitti huius, boc est: numerus, cui 

 debet fieri addicio, sit iste 5, 7. 8. 2, numerus addendus sit iste 6, 

 5. 4. 3. Et nota, quod subtraccio probat addicionem et addicio sub- 

 traccionem.^) Sequitur de subtraccione. 



Subtraccio est numeri vel numerorum a dato numero ablacio, 

 ut subtrahendo 3 a 10 remanent 7. In subtraccione duo numeri 

 šunt necessarii, scilicet numerus subtrahendus — et dicitur ille, qui 

 ab alio subtrahitur — et numerus, a quo fit subtraccio, id est dis- 

 posicio numeri subtrahendi. Et oportet, quod numerus, a quo debet 

 fieri subtraccio, semper sit maior quam numerus subtrahendus, vel 

 equalis sibi, quia minor a maiori subtrahi potest, vel equalis ab 

 equali, maior a minori nequaquam subtrahi potest. In subtraccione 

 debent sic figuře ordinari, quod figura numeri subtrahendi ponatur 



i\ fi lí 4- H I 



5 7 8 2 I P^0<i"^t^^ 12 3 2 5. 



