g VI. F. J. Studnička 



sub prima numeri, a quo debet íieri subtraccio, 2^ sub 2^, 3^ sub 

 3^ et cetera. Quo facto subtralie primam inferioris ordinis a prima 

 superioris ordinis, si potest, et residuum scribe in loco superioris; 

 si autem non potest, quia superior est minor vel est cifra, tunc a 2^ 

 figura deponas unitatem et illam unitatem scribe ante numerům mi- 

 norem vel ante cifrám, que unitas valebit 10. Et tunc ab illo primo 

 aggregato subtrahe primam figurám inferioris ordinis a prima superi- 

 oris ordinis, et si numerus subtrahendus fuerit equalis numero, a quo 

 debet fieri subtraccio, ponatur cifra loco eius. Subtracta prima figura 

 inferioris ordinis a prima superioris ordinis subtrahenda secunda 

 a secunda sibi suppraposita et tercia a tercia et sic deinceps. Et 

 operandům est eodem módo, ut dictum est de prima. 



Cautela. Est tamen sciendum, quod si figura inferioris ordinis 

 non poterit subtrahi a sibi supraposita, tunc a figura sequenti, si est 

 significativa, recipienda est unitas, si autem non significativa, tunc ab 

 ulteriori acomodanda est unitas, et illa debet transferri et poni circa 

 numerům, a quo debet fieri subtraccio, et de qualibet cifra, per quam 

 portatur, debet fieri novenariús, quia illa unitas valuit decem respectu 

 cifře, qua deposita remanent 9, et sic pro exemplo iste numerus, 

 a quo debet fieri subtraccio, sit iste 1. 4. 0. 3. 2. 1 et numerus sub- 

 trahendus 4. 6. 5. 2. 3 et numerus remanens erit 9. 3. 7. 9. 8. 



Mediacio est alicuius numeri medietatis invencio. Si velis ergo 

 aliquem numerům mediare, scribe eum per suas differencias, et in- 

 cipias a prima figura versus dextram manum, et illa si erit cifra, 

 vadě ad 2^™ figurám. Si autem erit alia quam cifra, tunc erit par 

 vel impar. Si par, tunc deponas medietatem eius, si impar vel erit 

 unitas vel erit maior unitate. Si unitas, tunc déle unitatem et scribe 

 loco eius cifrám et extra tabulam scribe d . . . cum titello taliter 

 d et significabit dimidium. Si autem talis numerus fuerit impar maior 

 unitate, tunc deponas ab eo unitatem et illius numeri, qui remanet, 

 scribe medietatem, et de unitate deposita fac ut prius scribendo d 

 cum titello. Postquam autem mediasti primam, media secundam de- 

 ponendo medietatem eius, si erit par; si autem erit impar, tunc de- 

 ponas ab eo unitatem et residuum media, et pro illa unitate, que 

 válet decem respectu precedentis figuře adde quinque, quod est me- 

 dium de decem, ad figurám precedentem versus dextram. Et si fuerit 

 unitas in 2° vel in 3'^ loco, ea deleta scribas cifrám et adde quinque 

 ad figurám precedentem. Exemplum 6. 1. 0. 5. 4. 1 remanent 3. 0. 

 5. 2. 7. 0. 



