Algorismus prosaycus magistři Christani. 



11 



periori numero subtracto duplandus est digittus et duplatum ponen- 

 dum est sub proxima figura versus dextram et eius subduplum sub 

 eo et illuin digittum, quem duplasti. Quo facto inveniendus est iterum 

 unus digittus sub proxima figura ante duplatum, qui ductus in du- 

 platum et postea in se deleat totum suprapositum numerům vel 

 quantum vicinius potest. Nec cessandum est a táli digitti invencione 

 et eius duplacione et subduplorum posicione, donec sub prima figura 

 inventus fuerit quidam digittus, qui ductus in omnia duplata et 

 postea in se deleat totum suprapositum vel quantum vicinius potest 

 Et si contingat, quod non possit aliquis digittus inveniri, tunc po- 

 nenda est cifra sub 3^ figura proxima versus dextram et anterioran- 

 dum est primům duplatum cum suo subduplo et inveniendus est di- 

 gittus sub figura precedente versus dextram et operandům est, ut 

 dictum est. Quo facto si totum surgit, tunc numerus propositus fuit 

 quadratus et digittus ultimo inventus propositus cum subduplo vel 

 subduplis erit radix eius. Si autem aliquid romanet post subtraccio- 

 nem duplarum, tunc ille numerus non fuit quadratus, sed radix in- 

 venta est radix maximi quadrati in lilo contenti. Si probare velis, 

 si bene fecisti, multiplica řadičem in se et veniet numerus propo- 

 situs, si fuit quadratus, si vero non fuit quadratus, tunc cum addi- 

 cione residui ad numerům provenientem nx multiplicacione radicis in 

 se proveniet nnmerus propositus. Exemplum in isto numero 80807, 

 cuius radix est 284 et residuum 151, ut patet in practicando. 



Řadičem cubicam extrahere est sub numero proposito unum 

 numerům invenire, qui multiplicatus semel in se et semel in suum 

 quadratum subtractus a numero proposito deleat eum, si fuerit pre- 

 cise cubicus, vel quantum vicinius poterit, si non fuerit cubicus, et 

 iste numerus sic inventus dicitur radix cubica numeri propositi ut 

 sub 8, qui est primus numerus cubicus, recipiatur duo et dicatur 

 bis 2 bis 2 šunt 8, que subtracta ab octo surgit totum, Hiis pre- 

 missis si vis alicuius numeri propositi řadičem cubicam extrahere, 

 tunc primům considera, si in numero proposito est aliquis locus 

 millenarii vel nuUus. Si nullus, tunc incipe operari sub prima figura 

 inveniendo digittum, qui ductus in se cubice, id est bis deleat 

 totum suprapositum vel quanto vicinius potest.^) Et talis digittus in- 



•) 



1 



3 



27 



64 



125 



216 



343 



512 



729 



1 



4 



9 



16 



25 



36 



49 



64 



81 



1 



2 



3 



4 



5 



6 



7 



s 



8 



