88 
ORCHIDEAE. 
minus bracteis et pbyllis externis perigonii glanduloso-puberibus. Flores breviter pedicellati, 
erecto-patentes, ad basin pedicelli tenuis cutn bractea subulata concava membranacea ovario 
duplo breviore, 5 lin. longi, ringentes. Perigonii phylla membranacea, obtusa; exteriora 
latiora, oblongo-linearia, pallide rubentia; lateralia sub labello erecto-patentia, basi sub- 
obliqua; dorsale paulo majus, obtusius, nervis tribus distinctioribus, apice antrorsum pa¬ 
tens; interiora lineari-spathulata, uninervia, inaequilatera, ascendentia, superne a dorsali 
discreta, alba, glabra. Labellum posticum, phylla perigonii fere adaequans, inferne gyno- 
stemio adnatum, ima cum basi ejus paululum producta apicem ovarii oblique terminante 
intra phylla lateralia gibberem vix protuberantem efficiens, membranaceum, album, quin- 
quenervium, nervis lateralibus duobus utroque latere supra basin eorum unitam intus cum 
duabus lamellis apice oblique truncatis erosulis, nervo medio limbum constrictum acumi¬ 
natum erectum versus magis prominente. Gynostemium erectum, semiteres, latiusculum, dorso 
gibbum, antice inter stigma transverse bilobum duabus lamellis angustis parallelis mem¬ 
branaceis inferne cum marginibus labelli confluentibus, apice in rostellum satis longum 
leniter incurvum membranaceum rostratum tandem profunde bifidum protensum. Anthera 
androclinio profunde excavato semiimmersa, elongato-ovoidea, acuminata, postice subtus in 
binos loculos bilobos membranaceos intus distincte biloceliatos dilatata. Pollinia 2, ovoidea, 
postice inaequali-biloba, in moleculas magnas cuneatas angulatas sectilia, in apicibus atte¬ 
nuatis moleculis tenuibus angustis deorsum imbricatis constitutis eaudicula communi lineari 
subcurva margine revoluta inter lacinias rostelli angustas concaviusculas aflixA membranacea 
appensa, quae paulo sub apice latere opposito retinaculum minutum subglobosum glandu- 
laeforme atro-brunneum fovet. Capsulae semipollicares, perigonio persistente coronatae, ellipso- 
ideo-elongatae, triquetrae, lateribus medio in costam prominulis, extrorsum fissuris dehiscentes, 
in spermophoris parietalibus crebris seminibus tenuissimis scobiformibus. 
§ 4. Iletaerorchis. Labellum anticum v. posticum, ventricosum, intus varie appendiculatum; limbo flabellato-bilobo. 
Rostellum in rostrum tandem bifidum protensum. Retinaculum oblongum. 
5. HETAERIA PURPURASCENS. 
H. foliis lanceolatis uninerviis supra sordide purpureis; spica brevi recta pauciflora; 
bracteis angusto-lanceolatis ovario paulo brevioribus; labello in basi utrinque appendi¬ 
culis binis incurvis setiformibus, limbo flabellato-subbilobo. — Psychocheilus viola¬ 
ceus et Ps. purpurascens Herb. Van Hasselt. — Psychechilos purpurascens tab 
9. Fig. 3. 
Habit. A divo Van Hasselt in sylvis montis Payong Javae occidentalis mense Julio florens reperta nec mihi nisi e specimine 
admodum vitioso et imagine a Th. Bik facta cognita. Profecto haec herba cum proxime sequente transitum sistit ad 
Genus Haplochilus Endl. (Monochilus Wall.) et fortasse illam cum eo conjungere vel Haplochilus , tamquam Subgenus 
ad Hetaeriam referre satius foret. Haec perinde valent de quibusdam Speciebus Zeuxines, veluti de membranacea , 
Z. goodyeroide , Z. gracili , Z. purpurascente et Z. clandestina , quae omnes aeque transitum ad Haplochilus et Hetae¬ 
riam cum labelli forma, tum foliatura sua indicant. Equidem lubens fateor, haud exiguum mihi praebuisse negotium 
hujus herbae determinationem, in qua initio putabam: 1». Zeuxinen semper gaudere labello spathulato et Genus illud 
imprimis foliis angustis gramineis distingui; 2». Hetaeriam vero et labelli forma et foliatura magis cum Goodyerd con¬ 
gruere, sed labello intus callositatibus s. appendicibus praedito satis ab ea differre; 3°. Psychechilos Kdhl et Van Hasselt 
idem eSse Genus, quod a Lindley V. Cl. postea nomine Monochilus Wall, descriptum foliatura quidem cum Hetaerid, 
Goodyerd aliisque Generibus e Tribu Neottiearum convenit, sed labello apice flabellato-expanso distinguitur. At exigui 
sane ad discrimen genericum pretii est indicata forma labelli, quae et in quibusdam Speciebus Zeuxines veluti in Z 
bracteata Wight Ico». V. tab. 172. 4 (bis) fig. 1-2 inveniatur. Neque alios characteres alicujus momenti reperire 
potui, quibus Psychechilos gracile Kdhl et Van Hass. organisatione florum a Zeuxine Lindl. distingui posset quam 
ob rem illud cum hac conjungere non dubitavi. Ex mea investigatione solae sunt appendices s. cristulae stigmatoideae 
m facie anteriore gynostemn, quibus Haplochilus Endl. s. Monochilus Wall, a Zeuxine Lindl. differt quae tamen in 
Psychechilo gracili non inveniuntur. In Zeuxine atque in Haplochilo , non aliter quam in Anectochilo rostellum est 
inclinatum v. basi labelli appressum atque adeo situi antherae fere horizontale. In Hetaerid vero in facie anteriore 
gynostemn et ipsa appendicibus stigmatoideis praedita, rostelli directio magis cum Goodyerd convenit, ut anthera adeo 
sit subverticalis. Ex omnibus autem, quae diximus, intima horum Generum apparet affinitas. 
