140 
ORCHIDEAE. 
saepe angustiora. Labellum inflatum, calceiforme, margine inflexo utrinqueauriculato. 
Gynostemium breve, inclinatum. Stamina 5; lateralia fertilia; intermediums. posticum 
difforme, dilatatum. Antherae disjunctae, immobiles, subbivalves. Pollen pulticeo- 
granulosum. Stylus staminibus antheriferis interjectus, brevissimus, recurvus. Stigma 
magnum, subpeltatum, laterale. Capsula modo spermophoris tribus parietalibus di¬ 
stinctis unilocularis, modo spermophoris in axem protensis et connexis trilocularis. 
Semina scobiformia. — Herbae terrestres, rarissime epiphytae, in utroque orbe fere 
ad circulum arcticum inde ab aequatore obviae, in America boreali aliquanto frequen- 
tiores, caulescentes v. acaules; radicibus fibrosis; foliis coriaceis v. membranaceis; 
floribus solitariis, racemosis v. paniculatis, speciosis. 
OBSERVATIO. 
Quasdam Cypripedii Species, nulla alia re quam ovario triloculari insignes, nomine Selenopedii separavit Reichenbach fil. 
Mihi vero levius illud videtur discrimen; nam tantummodo nititur marginibus phyllorum carpellarium involutis inter se con¬ 
nexis axem versus magis protensis crassioribus, quo fit ut in Orchideis nonnullis ovarium, medio revera uniloculare, in 
extremitate sua connexione oophororum parietalium triloculare appareat. Una ex illis Speciebus Cypripedii ovario triloculari 
insuper modificationem habet partium floralium plane peculiarem, quae in ipso saepe loco natali cernitur et vel propagatione 
durat, ut adeo non forma accidentalis vel monstrositas quaedam, sed peculiare individuum videatur. Haec, quod adperigonii 
fabricam et apparatum staminiferum attinet, ita quodammodo a Cypripedio differt, ut quidam eam botanici genus proprium 
existiment. Est autem Orchidea pulcherrima, quae fere duodecim abhinc annis opera Viri acerrimi Van Linden e Cordilleris 
Americae centralis caldariis nostris importata et a Lindley V. Cl. Uropedium Lindenii dicta est. Observationes de hac Or- 
chided in Annales des Sciences naturelles , 3® me Serie, tom. XIII edidit Ad. Brogniart V. 111., quibus eximie probatur bota¬ 
nici peritissimi sogacitas, quum rogat, an forte Uropedium monstrositas Cypripedii alicujus, ac maxime Cypripedii caudati 
Linn. esse possit? Mea quidem investigatio me adducit, ut plane ei assentiar, TJropedium Lindl. ex Cypripedio caudato esse 
transformatum, cui omni in parte congruit, nisi quod labellum ejus calceiforme in phyllum phyllis perigonii interioribus fere 
simile mutatum est, qua re cum ad typum perigonii magis regularem, qualis in plerisque stirpium monoeotyledonicarum 
reperitur, vergat, simul et apparatus staminiferi efficitur mutatio. Notum est Cypripedium ad typum regularem aliarum fami¬ 
liarum monoeotyledonicarum accedere evolutione constanti staminum eorum, e quibus majus sterile et difforme externi, duo 
fertilia lateralia interni sunt verticilli staminum (cf. Diagramma C7, ad calcem praefationis hujus tomi), magis quam reliquas 
Orchideas , in quibus staminum cum materie stylina arctius unitorum unum modo verticilli externi, illud scilicet, quod in 
Cypripedio statu sterili invenitur, fertile est (cf. Diagramma A , 1. c.). Illa autem Orchidea , quae nomine Uropedii militat, 
manifestius revera quam Cypripedium ad regularem floris evolutionem vergit, haud adeo perigonio magis regulari, quam 
quod apparatus ejus genitalis uno insuper stamine fertili auctior est. Verum ipso illo apparatu, qualis in Uropedio cernitur, 
certissime probari existimo, hanc Orchideam nonnisi monstrositatem esse habendam. Praeter stamen fertile accessorium evo¬ 
lutione irregulari, quam jam insertio ejus in altero latere faciei anterioris gynostemii indicat, apparatus staminifer Uropedii 
conformatione sua plane congruit cum Cypripedio caudato , quod inter omnia Cypripedia insignitur stamine sterili hastato, 
cujus lobi baseos expansi obtusi setulis sparsis obsiti sunt. Apparatum genitalium, ut in specimine nomine Uropedii Lindenii 
Lindl. in horto academico Leidensi vegetante exploravi, referunt figurae additae, quibus, ut melius explicentur, pauca ad¬ 
jungam. 1. Apparatus genitalis, a tergo visus, magn. nat. — 2. Idem, ab anteriore facie. — 3. Idem, ab ipso latere visus, 
cui stamen fertile per metamorphosin labelli accessorium in facie anteriore gynostemii supra basin insertum est, ut reliquae 
figurae magn. auct.; illud autem stamen, sicut diximus, in facie anteriore gynostemii unilaterale, filamentum (/) quoque ejus 
multo longius quam duorum staminum fertilium (a) juxta stamen sterile hastatum ( fs ). Ad. Brogniart interno illud staminum ver¬ 
ticillo accenset, qui ita perfecte evolutus foret, staminibus tribus phyllis interioribus perigonii oppositis conformatus. Equidem 
illud addubitare ausim, si quidem in apparatu genitali, quem exploravi, in eodem illo latere, unde stamen illud longius (/) 
accessorium exoritur, sed paulo altius, in margine alterius lobi minoris stigmatis antheram sessilem (aa) statu rudimentario reperi, 
quae potius interno staminum verticillo videtur annumeranda, etiamsi normaliter evoluta magis antice sinum inter duos lobos 
minores stigmatis occupare deberet, lies illustratur fig. 4, quae apparatum genitalem a facie anteriore ostendit; stamen fer¬ 
tile (/) per metamorphosin labelli accessorium est abruptum et reflexum, quo melius discernantur stigma trilobum et anthera 
rudimentaria (aa). Lobi stigmatis sunt inaequales, phyllis perigonii exterioribus oppositi, convexi, papillosi, superior inferioribus 
duobus multo major, quorum alter stamine fertili abnormaliter evoluto, quod memoravimus, plane occultatur. — 5. Sectio 
horizontalis ovarii. 
Cypripedium caudatum (Monstrositas). 
