— 283 — 



II 



EXPOSÉ SOMMAIRE DES DOCTRINES DES PRINCIPALES SECTES CATHARES 



ET DES VAUDOis '. (Seconde moitié du xiii« siècle.) 



De d'wersltatibus heretlcorum et diversis opinionibiis et modis eorum 



Hereticorum alii sunt Cathari sive Patareni, alii Leoniste sive 

 Pauperes de Lugduno. Calharorum alii sunt Albanenses, alii Conco- 

 resenses, alii Bagnolenses. 



Comunes opiniones eorum sunt iste : scilicet quod dyabolus fecit 

 hune mundum et omnia que in eo sunt. Item quod sacramenta 

 Ecclesie nichil prosunt ad salutem, et quod non sunt vera sacra- 

 menta Christi et ecclesie ejus sed ecclesie malignantium. Item quod 

 matrimonium carnale semper fuit peccatum mortale, et quod non 

 minus punietur qui {sic) propter actuni matrimonii quam propter 

 incestum vel adulterium. Item quod non est futura carnis resurrec- 

 tio. Item quod comedere carnes et ova est peccatum mortale. Item 

 quod in omni casu juramentum est peccatum mortale. Item quod 

 potestates seculares peccant mortaliter puniendo peccatores, male- 

 factores, hereticos. Item quod nemo potest fieri salvus nisi per eos. 

 Item quod non levius punientur omnes parvuli baptizati quam la- 

 trones ; sed Albanenses dicunt quod nulla creatura dei boni peribit. 

 Item omnes negant purgatorium. Item quod non licet occidere 

 avem aliquam nec aliquem quadrupedum, sed de aliis animalibus 

 non sic. 



Sacramenta vero Catharorum sunt manus impositio cum Oratione 

 dominica, que vocatur ab eis consolamentum sive spirituale baptisma, 

 sine quo secundum eos non fit remissio peccatorum. Fit autem a 

 duobus ad minus non solum prelatis sed etiam subditis in necessitate. 

 Panis benedictio sic fit a Catharis. Accedentes enim ad mensam 

 omnes cathari et cathare stantes dicunt « Pater noster », et qui 

 priorest inter eos, in fine Orationis dominice, tenendo panem dicunt 

 [sic) sic : (( Gratia Domini nostri Jesu Christi sit semper cum omni- 

 bus nobis. » Et postea frangit et distribuit omnibus. Et ille panis 

 vocatur panis benedictus, licet nullus credat quod ex eo fiât corpus 



(i) Bibliothèque de la Minerve, A. IV, 49. ^°^ 109 D-112 C. 



