32 FAMILIE PROCELLARIIDAE — STORMVOGELS. 



schijnt hier veelal wanneer de wind krachtig uit het noordwesten gewaaid heeft, voor- 

 namelijk in het winterhalfjaar. In den zomer wordt hij uiterst zelden aan onze kust ge- 

 zien; slechts twee zomerwaarnemingen zijn mij bekend, nl. i ?, 23 Juli 1907 op de 

 Vliehors bij Texel en 1 ?, 10 Juli 1918 te Egmond aan Zee, beide in de collectie van 

 's Rijks Museum van Natuurlijke Historie te Leiden. Eenige malen is hij ver binnens- 

 lands bemachtigd. 



De noordsche stormvogel broedt aan de noordkusten van Schotland en Ierland de 

 Orkaden, de Hebriden, St. Kilda, de Shetland-eilanden, de Faröer, IJsland, Groenland 

 Spitsbergen, Nova Zembla en andere eilanden van het arctische Europa. Èen paar 

 nauw verwante vormen komen in het noorden van den Grooten oceaan voor. In Enge- 

 land is er sedert het begin van deze eeuw een gestadige vermeerdering van het aantal 

 der aldaar broedende noordsche stormvogels waar te nemen, waarmede vermoedelijk 

 in verband staat het veelvuldiger verschijnen op onze kust bij vroeger vergeleken. De 

 broedtijd begint ongeveer in het midden Mei, in noordelijker streken later. Zij broeden 

 bijna uitsluitend op kale rotsen en klippen in zee of op rotsachtige kusten, en wel steeds 

 in groot aantal bijeen; een bepaalde vermaardheid heeft het kleine eiland St. Kilda, ten 

 westen van de Hebriden, door het enorme aantal van deze stormvogels, en ook andere 

 zeevogels, die aldaar broeden. Een bepaald nest maken deze vogels niet. Het wijfje 

 legt slechts één ei op den kalen bodem, soms tusschen eenige steentjes of rotsstukjes 

 bij wijze van nest, of ook in een kuiltje van den bodem, waarin als nestmateriaal enkele 

 grashalmen gedragen worden. De eieren zijn wit van kleur en met een ruwe kalk- 

 achtige schaal bedekt; de afmetingen zijn lengte 67 — 76,7, breedte 49 — 51 mm. De 

 jongen zijn met een dicht donskleed bedekt, dat licht bruingrauw, aan de borst bijna 

 wit van kleur is; zij worden door de ouders gedurende geruimen tijd in het nest met 

 een traanachtige stof, die deze in den bek van het jong uitbraken, gevoed. Zoo spoedig 

 zij volwassen zijn, in den loop van Juli, verlaten zij, evenals de oude vogels, de broed- 

 plaatsen en leven tot den volgenden broedtijd op zee, zonder het land meer te bezoeken. 



In het loopen zijn deze vogels, gelijk alle stormvogels, zeer onbeholpen; zij vliegen 

 zeer gemakkelijk en snel met wijd uitgestrekte vleugels, meestal niet ver boven de opper- 

 vlakte der zee, waarop zij zich neerzetten om hun voedsel op te nemen. Dit bestaat uit 

 inktvisschen, vinpootige weekdieren, kwallen en ook allerlei afval, drijvende op het 

 water; zij volgen hiertoe de visschersschepen en de walvischvaarders, om de over- 

 boord geworpen vischinge wanden en het op zee drijvende walvischspek te verorberen. 

 Aan onze vroegere walvischvaarders waren zij welbekend en droegen bij dezen den 

 naam van mallemuk. De maag bevat een tranige vloeistof, die de vogels, bij wijze van 

 verdedigingsmiddel, door den bek tegen hunne belagers uitspuiten. Een eigenaar- 

 dige traanlucht, die deze vogels met zich dragen, blijft jarenlang aan huiden en opge- 

 zette voorwerpen waarneembaar. Hun stemgeluid, dat zij slechts zelden laten hooren, 

 is een zacht, schor knorren. 



