FAMILIE PROCELLARIIDAE - STORMVOGELS. 



35 



typische exemplaren van Procellaria ang lorum Temminck (Man. d'Orn. 2e éd. II, 

 1820, p. 806), waarvan een door hem geëtiketteerd is : „Puffinus anglorunt,Europe" 

 en het andere: „Puffinus anglorum, Europe sept"; deze localiteitsopgave is door 

 Schlegel later veranderd in „Mer du Nord" (Cat. Procellariae, Procellaria anglorum, 

 n os . 1 en 2). Uit niets blijkt dat dit dus Nederlandsche voorwerpen zouden zijn. Pas 

 in 1914 is het eerste zekere bewijsstuk voor ons land bemachtigd, toen eendden i5 den 

 September levend gevangen werd aan het strand te Egmond aan Zee en in het bezit 

 kwam van den Heer C. J. Eyma aldaar, die de welwillendheid had mij het voorwerp 

 ter onderzoek, en later ter afbeelding, toe te zenden. De noordsche pijlstormvogel 

 broedt op de Hebriden, St. Kilda, de Orkaden, de Shetland-eilanden, de westkust van 

 Ierland, de Scilly-eilanden, de kust van Wales, verder op de Faröer en op IJsland. 

 Buiten den broedtijd is hij ook aan de kust van Groenland waargenomen, eveneens aan 

 die van Noorwegen, aan de oostkusten van de Noordzee en verder in den Atlan- 

 tischen oceaan, zuidelijk tot de Azoren, Madeira, de Canarische eilanden en zelfs aan 

 de kust van Brazilië. In de Middellandsche zee komt een valere, van boven meer 

 bruine vorm, met grauwbruine lichaamszijden en meestal grauwbruine onderstaart- 

 dekvederen [Puffinus puffinus yelkouan (Acerbi)] voor, die meermalen ook in Enge- 

 land is waargenomen. De noordsche pijlstormvogels verschijnen in April of begin Mei 

 op de broedplaatsen, hooge met aarde en gras bedekte klippen en rotsen, vlak aan zee 

 gelegen. Zij broeden in holen, die de vogels zelf graven en die een halve meter, soms 

 zelfs meer dan een meter diep zijn; aan het einde bevindt zich het nest, uit een weinig 

 droog gras bestaande. Zij leggen slechts één ei, wit van kleur en een weinig glanzend, 

 volgens Rey 58,7 — 63,8 mm. lang en 40 — 44,9 mm. breed. Beide ouders broeden af- 

 wisselend. De jongen zijn met een dicht en lang grijsbruin dons bedekt en blijven tot 

 zij vliegen kunnen in de nestholte; alsdan verlaten zij met de ouden de broedplaatsen 

 en vertoeven verder uitsluitend op zee. Tijdens de broedperiode hebben deze vogels 

 eene nachtelijke levenswijze, terwijl zij buiten den broedtijd ook op den dag in de 

 weer zijn. Hun vlucht is snel en sierlijk en doet eenigszins aan die van de gierzwaluw 

 denken; zij vliegen meestal laag over het water, de beweging der golven volgend, en 

 schijnen zelfs van het hevigste stormweer weinig of geen last te ondervinden. Hun 

 voedsel bestaat hoofdzakelijk uit kleine inktvisschen en andere weekdieren, kleine 

 visschen en allerlei op zee drijvend afval; ook zeewier is, vooral in den zomer, in hun 

 maag gevonden. De maag bevat ook steeds een traanachtige vloeistof, die deze soort 

 echter slechts zelden als verdedigingsmiddel schijnt uit te spuwen. Een geluid hoort 

 men van deze vogels weinig, slechts op de broedplaatsen kunnen zij 's nachts zeer 

 luidruchtig zijn. 



