104 FAMILIE IBIDIDAE — IBISSEN EN LEPELAARS. 



duimvleugeltje zwart gerand. Iris licht grauw; snavel vleeschkleurig wit, aan de punt 

 licht roodachtig grauwbruin; naakte keelhuid en naakte huid voor de oogen vleesch- 

 kleurig grauwwit; pooten zwart. Bij oudere vogels wordt de snavel grauwer en de 

 naakte keelhuid geelachtig. In het tweede jaar ruit de jonge vogel over in het geheel 

 witte kleed en wordt de snavel donkerder en de iris lichtbruin ; tegen het derde jaar 

 wordt het volkomen kleed aangelegd. 



Donskleed. Wit. Iris grijswit; snavel, naakte huid aan de keel en rond de oogen 

 alsmede pooten vleeschkleurig. Bij den pas uit het ei gekomen jongen lepelaar is de 

 snavel aan het einde bijna nog niet merkbaar spatelvormig verbreed, langzamerhand 

 neemt hij den typischen vorm aan; in het eerste jaar is de snavel nog belangrijk korter 

 dan bij oude voorwerpen. 



Voorkomen en levenswijze. De lepelaar broedt tegenwoordig nog slechts ge- 

 regeld op twee plaatsen in ons land in vrij uitgebreide kolonies, en wel in het Naarder- 

 meer, waar omstreeks 70 paren broeden, en aan het Zwanenwater bij Callantsoog, 

 waar de kolonie vermoedelijk grooter is. Af en toe hebben enkele paren getracht zich 

 elders te vestigen, zooals in de Muy op Texel, in den Biesbosch, op het eiland Rozen- 

 burg en bij Eernewoude in Friesland, echter steeds zonder blijvend succes. Vroeger 

 broedde de lepelaar in groot aantal op het meer genoemde Schollevaarseiland en op 

 het Horstermeer bij Nederhorst den Berg (N. H.), twee belangrijke broedplaatsen, die 

 thans geheel verdwenen zijn. De lepelaar verschijnt bij ons soms in het laatst van 

 Februari, meestal echter in Maart, en verlaat ons land weder in September. Bij uitzon- 

 dering is een enkel voorwerp nog wel in het begin van December waargenomen; 

 zoo is er in de collectie van 's Rijks Museum een jong d, dat 3 December 1862 bij 

 Leiden geschoten werd. Na den broedtijd, in Juli en Augustus, zwerft de lepelaar rond 

 bij de riviermonden en zeegaten, langs de Zuiderzee en op de Wadden, maar wordt 

 dan soms ook ver van zijne broedplaatsen verwijderd in het binnenland gezien. De 

 lepelaar is voor ons land een zeer merkwaardige broedvogel, daar zijne verdere 

 broedplaatsen in Europa veel zuidelijker gelegen zijn, en wel in Zuid-Spanje, Dalmatië, 

 Hongarije, Boelgarije, Roemenië en Zuid-Rusland. Verder komt hij nog als broedvogel 

 voor in West- en Midden-Azië tot Engelsch-Indië en in Noord- en Oost- Afrika. Onze 

 lepelaars trekken gedeeltelijk reeds in Juli zuidelijk en nemen hun weg naar hunne 

 winterkwartieren langs de westkust van Europa en over de Azoren, zooals de ring- 

 proeven, uitgaande van 's Rijks Museum te Leiden, bewezen hebben. Zij overwinteren 

 in tropisch Afrika. De lepelaar van het oosten van Azië en van Japan (Platalea leucorodia 

 minor Temminck etSchlegel)isnauwmet den onzen verwant en onderscheidt zich door 

 geringere grootte en door een grootere uitbreiding en een andere kleur van de naakte 

 huid aan den kop. De lepelaar bouwt zijn nest zoowel op boomen en struiken, als in 

 het riet op omgeknakte stengels en op gras- en zegge-pollen in het moeras, en vervaar- 

 digt het van rietstengels, al of niet met een onderlaag van takken. Half April zijn de 

 legsels dikwijls reeds voltallig, soms echter ook pas begin Mei; de eieren, die men nog 



