I3 2 FAMILIE ANATIDAE — ZWANEN, GANZEN EN EENDEN. 



Oud ?. Gelijk het oude <S, doch kleiner. Vleugel 410 — 448, staart 125—150, snavel 

 51—68, loopbeen 69—78 mm. 



Jeugdkleed. Gelijkende op het volkomen kleed, echter over het geheel grauwer en 

 veelal met sterker bruine tint aan kop en hals ; lichte vederranden op de bovenzijde 

 en op de zijden van het lichaam valer en smaller. Iris donkerbruin; snavel licht oranje- 

 geel, punt van den onder- en bovensnavel, randen van den ondersnavel en rug van 

 den bovensnavel tusschen de neusgaten zwart; pooten licht oranjegeel. 



De vorm, lengte en kleur van den snavel, alsmede het al of niet aanwezig zijn van 

 wit aan den snavelwortel, zijn aan groote variatie onderhevig en het is mij onmogelijk 

 een scherpe lijn te trekken tusschen Anser fabalis (Latham) en de zoogenaamde 

 akkergans, Anser arvensis Brehm (Handb. Naturgesch. Vög. Deutschl. 1831, p. 839). 

 Deze laatste naam is door Chr. L. Brehm oorspronkelijk gegeven aan voorwerpen met 

 grootendeels oranjegelen snavel, en werd later door anderen meer speciaal toegepast 

 op voorwerpen van bovendien groote afmetingen en met langen snavel. Tusschen den 

 typischen Anser fabalis en den als Anser arvensis beschreven vorm komen alle moge- 

 lijke overgangen voor. Op verschillende broedplaatsen zijn de beide uitersten, en ook 

 overgangen, naast elkaar waargenomen. 



Zeer zelden wordt de oranjegele snavelband bij de zaadgans vervangen door een 

 band, die donker vleeschkleurig is. Deze kleurvariatie {Anser cameirosiris Buturlin) 

 werd 17 Februari 1903 in Zeeland geschoten (Alphéraky, the Geese ofEuropeand 

 Asia, 1905, p. 120). 



De rietgans is tegen het derde jaar volkomen uitgekleurd en tot voortplanting 

 geschikt. 



Voorkomen en levenswijze. De rietgans komt iederen winter in groot aantal 

 in ons land voor; zij verschijnt dikwijls reeds in September, blijft in groote vluchten den 

 geheelen winter rondzwerven en verlaat ons weder in Maart. In tegenstelling met de 

 opgave van Albarda, dat de zoogenaamde akkergans het talrijkst zou voorkomen, 

 behooren het meerendeel der voorwerpen, die ik uit verschillende deelen van het land 

 kon onderzoeken, tot den typischen Anser fabalis; groote voorwerpen met langen, 

 grootendeels oranjegelen snavel komen betrekkelijk zelden voor. De rietgans broedt 

 in Noord-Rusland, op Nova Zembla, op Kolgoejef, en in West-Siberië tot het Taimyr- 

 schiereiland. In den winter trekt zij over geheel Europa zuidelijk tot aan de Middel- 

 landsche zee, de Zwarte zee en de Kaspische zee. In Oost-Siberië broedt een grootere 

 vorm van de zaadgans, Anser fabalis serrirostris Gould, die gekenmerkt is door een 

 opvallend grooten en zwaren snavel, en die 's winters zuidelijk trekt tot Japan en 

 China. In het begin van Juni, voordat de sneeuw geheel gesmolten is, begint de riet- 

 gans te broeden en maakt haar nest tusschen riet, biezen of wilgen op den grond van 

 droog gras, mos en vederen, van binnen gevoerd met dons. Het legsel bestaat uit 3 a 

 4, soms ook 5 a 6 eieren, die op die van de grauwe gans gelijken en van ongeveer 

 dezelfde grootte zijn. Wanneer de jongen halfwassen zijn, in het laatst van Juli, be- 



