228 FAMILIE ANATIDAE — ZWANEN, GANZEN EN EENDEN. 



wit, min of meer met bruine vlekjes langs de veerschachten ; vederen van den beneden- 

 hals grijs met lichte randen; voorste deel van den benedenhals, borst, buik, anaalstreek 

 en onderdekvederen van den staart wit met zwakke, licht geelachtig rosé tint ; rug, 

 stuit, bovenstaartdekvederen, schoudervederen; bovendekvederen van de vleugels en 

 vederen van de zijden van het lichaam grijs met donkere schachten, de vederen van de 

 zijden van het lichaam met grijswitte zoomen; groote slagpennen bruinzwart; buitenste 

 kleine slagpennen bruinzwart, de middelste wit, de binnenste grijs; onderdekvederen 

 van den vleugel wit, die aan den vleugelrand en de binnenste grauwzwart met lichtgrijze 

 randen, de onderste grijs; okselvederen wit; staartpennen donkergrijs met zwarte 

 schachten. Iris geelbruin; snavel donker bloedrood, rug en punt donkergrauw; pooten 

 bleek oranjerood, vliezen iets lichter, nagels grauw. Vleugel 240 — 260, staart 98 — 1 10, 

 snavel 45 — 52, loopbeen 45 — 48 mm. 



Oud cf in zomerkleed. Gelijkende op het oude ?, doch vleugels als van het oude 6 in 

 het bovenbeschreven kleed. 



Jeugdkleed. Gelijkende op dat van het oude ?. Iris donkerbruin; snavel donkerrood, 

 rug en punt bruinzwart; pooten bleek oranje. 



Voorkomen enlevenswijze. De groote zaagbek bezoekt ons land ieder jaar 

 in den winter, in kleiner aantal echter dan de middelste zaagbek. Hij komt aan onze 

 kusten en voornamelijk op de binnenwateren voor en verschijnt tegen November om in 

 Maart weder te verdwijnen. Zijn broedgebied strekt zich van Schotland, de Faröer en 

 IJsland uit over Scandinavië, Denemarken, Noord-Duitschland, Beieren, Zwitserland, 

 Bosnië, Finland, Noord-Rusland en Siberië tot Kamsjatka. In den winter is hij aange- 

 troffen tot aan de kusten van de Middellandsche, de Zwarte en de Kaspische Zee en in 

 China en Japan. In Noord-Amerika komt een nauwverwante vorm voor, Mergus mer- 

 ganser americanus Cassin, die zich van den Europeesche onderscheidt door een zwarten 

 band over de vleugels aan de basis van de groote bovenvleugeldekvederen. De groote 

 zaagbek bewoont in den broedtijd meest boschrijke streken voorzien van meren en moe- 

 rassen en begint reeds vroeg, in April of begin Mei, met broeden. Hij nestelt bij voor- 

 keur in holle boomen en waar deze ontbreken, nestelt hij op den grond tusschen boom- 

 wortels,in rotsspleten of in een gat van een steilen aarddam. In Finland nestelt hij ookin 

 houten nestkasten, die de Finnen speciaal daarvoor tegen de boomen ophangen. Het 

 legsel bestaat uit 8 — 12 eieren, die geelwit van kleur en volgens Rey 63 — 73 mm. lang 

 en 41 —48,3 mm. breed zijn. Het nestdons is grijswit. De donsjongen, die op die van 

 den middelsten zaagbek gelijken, worden door het $ met den bek uit de holte geworpen 

 en dan naar het dichtst bijzijnde water geleid, waar zij alleen de jongen verder verzorgt. 

 Het voedsel van den grooten zaagbek bestaat hoofdzakelijk uit visschen, daarnaast ook 

 uit kikkers, wormen, insekten en zelfs ook waterplanten. Hij is schuw, duikt voortreffe- 

 lijk en kan lang onder water blijven en daarbij een grooten afstand afleggen. Hij vliegt 

 snel en gemakkelijk, maar hij beweegt zich moeilijk op het droge. Zijn stemgeluid is 

 een luid kar kar. 



