230 FAMILIE ANATIDAE — ZWANEN, GANZEN EN EENDEN. 



donker grijsgrauw met gegolfde grijswitte dwarslijntjes; vederen aan de zijden van 

 den staartwortel wit met fijne gegolfde zwarte dwarsbandjes ; onderdekvederen van 

 den staart wit. Iris helder rood; snavel donkerrood; rug en nagel bruinzwart; pooten 

 donkerrood. Vleugel 238 — 255, staart 89 — 98, snavel 55 — 62, loopbeen 46 — 49 mm. 



Oud ?. Voorhoofd, teugels, bovenkop en achterhoofd bruin, de vederen van boven- 

 kop en achterhoofd verlengd; kopzijden en zijden van den hals roodbruin; achterhals 

 bruingrijs; kin, keel en voorhals wit, min of meer met roodbruin getint; benedenhals 

 bruingrijs; voorste gedeelte van borst en de borstzijden bruingrijs, de vederen van 

 eerstgenoemd gedeelte met breede grijswitte randen ; vederen van rug, schouders en 

 zijden van het lichaam bruingrijs met lichtgrijze randen en donkere schachten; stuit- 

 vederen bruingrijs met donkere schachten; benedenborst en buik wit; groote slagpen- 

 nen bruinzwart ; buitenste kleine slagpennen bruinzwart, aan de punt wit, de middelste 

 wit aan de basis bruinzwart, de binnenste bruingrijs ; bovenvleugeldekvederen bruin- 

 grijs met donkere schachten, de grootste bruinzwart met breede witte zoomen; onder- 

 vleugeldekvederen en okselvederen als bij het c?; staart bruingrijs; boven- en onder- 

 staartdekvederen bruingrijs met lichtgrijze eindzoomen; vederen aan de zijden van 

 den staartwortel bruingrijs. Iris rood; snavel bruinachtig rood; pooten oranjerood, 

 zwemvliezen lichtbruin. Vleugel 210 — 222, staart 68 — 86, snavel 48 — 55, loopbeen 

 42 — 45 mm. 



Oud <5 in zomerkleed. Gelijkende op het oude ?, doch vleugels als in het volkomen 

 kleed en de rug en schoudervederen bruinzwart. 



Jeugdkleed. Gelijkende op dat van het ?. 



Donskleed. Bovenkop en achterhoofd bruin; wangen en halszijden roodbruin; 

 achterhals en bovenzijde van het lichaam bruingrijs; streep van den snavel tot onder 

 het oog wit, roodbruin getint; vlek op de vleugels, vlek aan weerszijden van den stuit 

 en geheele onderzijde wit. 



Voorkomen en levenswijze. De middelste zaagbek is in den winter zeer ge- 

 woon in ons land, veel talrijker dan de groote. Hij verschijnt in October en vertoeft dan 

 zoowel aan de kust als op de binnenwateren, soms in groote vluchten ; in Maart begint 

 zijn aantal sterk te verminderen en tegen April is hij grootendeels verdwenen. In 191 6 

 heeft een paar op de Noordwestplaat bij het eiland Rottum gebroed; 2 eieren en eenig 

 nestdons, aldaar in het begin van Augustus verzameld, zijn in de collectie van het Rijks 

 Museum te Leiden. De middelste zaagbek broedt in Europa, in Ierland, Schotland, op 

 de Orkaden, de Shetland-eilanden, de Faröer, IJsland, in Scandinavië, Denemarken, 

 Noord-Duitschland, Noord-Rusland, Noord-Siberië en het noorden van Noord- Amerika 

 tot Labrador en Groenland. In den winter gaat hij zuidelijk tot Noord-Afrika, de Per- 

 zische golf, Engelsch-Indië, China, Japan, Beneden-Californië, Cuba en Florida. Hij is 

 meer een zee-vogel dan de groote zaagbek, vooral buiten den broedtijd. Hij broedt aan 

 de zeekust of aan meren en rivieren binnenslands en nestelt, meestal pas in Juni of Juli, 

 op den grond tusschen ruigte, hoog gras of steenen, soms ook in holen in den grond en 



