604 Gesammtsitzung 



Ex his habemus reale Infinitum, [Mundus non est ana 



scilicet quod absolutum est; simul et di- res neque adeo substan- 



scrimen ejus intelligimus a conflato ex ^'^ innnita; nee Dens 



limitatis tüto; quin et agnoscimus, mi- ^^* f.^''^''^ ^^^ ^^^^'«^^ 



^ ° mundij 



nime consequi ut detur compositum ex 



Omnibus limitatis, quod ipfi absoluto amplitudine sit aequale non 

 magis quam ut detur numerus omnium unitatum. Itaque etfi con- 

 cederetur nullos effe fines corporum, non ideo concedemus Mun- 

 dum corporeum seu Universum Substantiam vere unam eüe, cujus 

 tanta foret immenfitas quanta ipfius Dei, sed hoc tantum, quibus- 

 cunque affumtis corporibus sumi adhuc plura extra ipfa poITe quae 

 reapfe existant, unum autem corpus maximum ex ipfis non magis 

 constitui quam numerum maximum ex unitatibus. Quae conside- 

 rare utile est, ut melius appareat divina perfectio et a creaturarum 

 natura secernatur. Et quidem prodest agnoscere incredibilem igna- 

 ris rerum multiplicitatem, tum ne temere opera Dei numero compre- 

 hendamus circumscribamusve arbitrariis limitibus aut extimae cui- 

 dam sphaerae velut pyxidi includamus, tum etiam ut eorum erro- 

 rem detegamus c|ui solem pro supremi Numinis sede habuere, 



quod nullum corpus *-* in nostros senfus incurrit, quod ma- 



xime rationi consentaneum videbitur Theologiae paganae mystis, 

 ignaris tot effe soles quot Stellas fixas, neque uUum corpus pri- 

 marium in rerum natura ac velut metropolin extare, unde caetera 

 regantur. Sed tamen non minus e re est, ut agnoscamus, etfi fine 

 carerent corpora, non ideo ex iis constitui corpus immenfum sub 

 Mundi nomine, neque adeo Deum effe- mundum sive naturam, ne- 

 que animam mundi, tanquam mundus una substantia aut velut ani- 

 mal effet, qui fuit alter error veterum, etfi plausibilia magis, non 

 minus tamen indigna Deo docentium. 



Igitur qui Mundum considerant ve- [Mundus proprie non di- 

 lut rem infinitam, parum accuratas ha- citur infinitus nee in- 

 beut expreffiones, quemadmodem cum de ^^^^fi^j^us, explicaturque 

 . nn .^ üiscrimen inter senem 



numero ommum poffibihum sermo est aut infinitam et finitam in- 

 aliis hujusmodi quae nominari magis quam definitam] 

 intellegi poffunt, nihil enim horum una res est. Eamque reperi 

 rationem excusandi eos qui mundum indefinitum dicere ma- 

 lunt. Nam de caetero multum interest apud Mathematicos inter 



*) An dieser Stelle ist das Mannscript zerstört. 



