828 Gesammtsitzung 



cidiffe, quod vel praeoccupata mente scripfiffent vel sermone a ma- 

 thematica severitate, quam ipfi alibi sequebantur, ad populärem di- 

 cendi facilitatem traducto applaufum potius quam affenfum obti- 

 nuiffent. Nam ut unius tantum exemplum adducam, si Eximius 

 certe Vir Renatus Cartefius vel semel sui ipfius caufa meditationes 

 in propofitiones, differtationes in demonstrationes convertere conatus 

 fuiffet, vidiffet ipfe pleraque hiare. Patuit hoc, cum amici precibus 

 ac tantum non conviciis demonstrationem de existentia DEI matlie- 

 matico habitu vestitam ei extorfere. Quam fi ab ipfo pro demon- 

 stratione habitam putem, injuriam ejus ingenio me facere autumem. 



Sunt qui mathematicum rigorem extra ipfas scientias quas 

 vulgo mathematicas appellamus locum habere non putant. Sed illi 

 ignorant, idem effe mathematice scribere, quod in forma, ut Logici 

 vocant, ratiocinari, et praeterea distinctionum captiunculas, quibus 

 alioquin tempus teritur, una definitione praevenire. Hoc enim Scho- 

 lastici vitio laboravere, quod cum plerumque Ordinate satis et ut 

 sie dicam mathematice ratiocinentur, vocabulorum ufum reliquere 

 in incerto. Unde pro definitione unica multae distinctiones, pro 

 demonstratione irrefragabili multae in utramque partem argutationes 

 natae, quibus divina eorum dogmata et admirandae non raro con- 

 templationes ab homine mathematice docto non difficulter purgentur. 



Utilem autem hanc operam eo magis putabam, quod gliscere 

 viderem in animis hominum sententias periculofas a falfae philo- 

 sophiae mathematica quadam larva natas, et omnem scholae doctri- 

 nam pro nugis explodi. Quotusquisque enim eorum qui ad seculi 

 morem docti sunt, has ut vocant tricas lectu dignas arbitratur? Ego 

 juventuti meae gratulor, quae occafionem dedit, haec quoque studia 

 cognoscendi, antequam mens imbuta mathematicis, alia fastidiofe sper- 

 nere affueviffet. Sunt quaedam velut periodi studiorum; erat tempus 

 cum scholastica Theologia sola principatum obtinebat, cujus hodie 

 vix in religioforum conventibus reliquiae situ marcentes conservan- 

 tur. Accenfa humaniorum literarum luce itum in contraria est, et 

 de syllaba quadam Plauti et Apuleji non minore quam de üniver- 

 falibus aut modali distinctione tumultu certatum. Nunc ab hoc 

 quoque morbo sanati sumus periculo majoris: Coepimus Viri effe, 

 et maturescente judicio crepundia pofuimus cum praetexta: perinde 

 ac fi mundus ex quo a barbarie revixit, paulatim annis sapientia- 

 que creviffet. Agnovimus quantopere generis humani interfit, na- 

 turam ipfam confuli, legesque figurarum ac motuum constitui quibus 



