90 STUDI STORICI SOPRA IL CONTRATTO D'ENFITEUSI 
canto la ritrosia quant'è al dividere il fondo, ha ragione appunto in 
5 
ciò, che, non egli, ma altri s'intitola a buon diritto dominus dell'ager. 
MI. Lib. 25 — V. sotto, S 25. 
IV. Lib. 27 ad Ed. (D. 13, 3, 1 de cond. tritic.): Qui certam 
pecuniam numeratam petit, illa actione utitur, si certum petetur ; qui 
autem alias res, per triticariam condictionem. petet. Et generaliter. di- 
cendum est, eas res per hanc actionem peti, si quae sint praeter pe- 
cuniam: numeratam , sive in pondere sive in mensura constent, sive 
mobiles sint sive soli. Quare fundum quoque per hanc actiónem petimus, 
etsi vectigalis sit, sive ius stipulatus quis sit, veluti usumfructum vel 
servitutem utrorumque praediorum. 
V. Lib. 5: (D. 30, 71, 5 e 6 de legat, I): Si fundus municipum veeti- 
galis etc. (1, 20. 1), Sed et si non municipibus, sed alii Jundum vectigalem 
legaverit, non videri proprietatem. rei legatam, sed id ius quod in vecti- 
galibus fundis habemus. Gli è questo il più ricordevole de’ testi riportati, 
per Vallegazione di Giuliano e per le dichiarazioni d’Ulpiano : in niun altro 
si trovano i due iura con tanta evidenza contrapposti l'uno all’altro. 
VL Lib. 52 (D. 36, 4, 5, 7 ut in poss. leg): Sed et si ve- 
ctigales agri sunt, et si qua pignora testatori data in eorum quoque 
mittetur possessionem. 
VIL. Lib. 53 (D. 39, 2, 15, 26 e 27 de damno inf): Si de vecti- 
galibus aedibus non caveatur, mittendum in possessionem , nec iubendum 
possidere; nec enim dominium. capere possidendo potest, sed decernen- 
dum , ut eodem iure esset, quo foret is, qui non caverat ; post quod 
decretum vectigali actione uti poterit. — (S 27) Sed in vectigali praedio, 
si municipes (mancipes con. alii) non caverint, dicendum est, dominium 
per longum tempus acquiri. 
Dall’opera Opinionum , libri VI: 
Lib. 3 (D. 50, 8, 2 de admin. res ad civ. pertin.): Pr. non 
utique de exemplo posterioris locationis praeteritarum conductionum , 
quae suam. legem habuerunt, rationem. iniri oportet. S 1. Quod quis 
suo nomine exercere prohibetur, id nec per subiectam personam. agere 
debet; et ideo si decuria subiectis aliorum nominibus praedia publica 
colat , quae decurionibus conducere non licet, secundum legem usur- 
pata revocentur. S 12. Qui fideiusserint pro conductore vectigalis in 
universam conductionem in usuras quoque in iure conveniuntur nisi pro- 
prie quid in persona eorum verbis obligationis expressum est. S 13. 
