| 
DI ELIA LATTES. 99 
eamque paullatim pluribus locaverat, maiore quantitate quam ipse susce- 
perat ; conveniebatur a procuratoribus Caesaris in eam quantitatem quam 
ipse perceperit hoc iniquum et inutile fisco videbatur, ut tamen suo 
periculo ipse cos quibus locaverat conveniret ; ideoque pronuntiavit in 
eam solam quantitatem eum conveniri debere qua ipse conductor extiterat. 
Id. lib. III. Decretor. (D. ib. fr. bo): Valerius Patroinus procurator 
Imperatoris, Flavio Stalticio praedia certo pretio addixerat; deinde facta 
licitatione idem Stalticius recepta ea licitatione obtinuerat, et in vacuam 
possessionem inductus erat; de fructibus medio tempore perceptis quae- 
rebatur; Patroinus fisci esse volebat. Plane si medio tempore inter 
primam licitationem et sequentem adiectionem percepti fuissent ad ven- 
ditorem pertinere; sicut solet dici, quum in diem addictio facta est, 
deinde melior conditio allata est; nec moveri debemus quod idem fuisset, 
cui et primo addicta fuerant praedia. Sed quum utraque addictio intra 
tempus vindemiarum facta fuisset, recessum est ab hoc tractatu; itaque 
placebat fructus emtoris esse. Papinianus et Messius novam sententiam 
induxerunt, quia sub colono erant praedia , iniquum esse fructus ei 
auferre universos; sed colonum quidem eo percipere eos debere, emtorem 
vero pensionem eius anni acceplurum, ne fiscus colono teneretur, quod 
ei frui non licuisset, atque si hoc ipsum in emendo convenisset ; pro- 
nuntiaeit tumen secundum illorum. opinionem quod quidem domino cole- 
rentur, universos fructus habere, si vero sub colono pensionem accipere. 
Tryphonino suggerente quid putaret, de aridis fructibus, qui ante percepti 
in praediis fuissent , respondit si nondum dies pensionis venisset, quum 
addicta sunt, eos quoque emtorem accepturum. 
Callistrato, fiorito sotto Settimio Severo e Caracalla, lib. IH 
de iure fisici (D. 49, 14; 3, S 5): Divi Fratres rescripserunt, in ven- 
ditionibus fiscalibus fidem et diligentiam: a procuratore exigendam , et 
iusta praelia non ex praeterita. emptione, sed ex presenti aestimatione 
constitui; sicut enim diligenti cultura praetia praediorum ampliantur , 
ita si negligenlius habita sint, minui ea necesse est. — (S 6) Quum in 
quinquennium, in quo quis pro publico conductore se obligavit, excessit , 
sequentis temporis nomine non tenetur; idque principalibus Rescriptis 
exprimitur. Diyus etiam Hadrianus in haec verba rescripsit: Valde 
inhumanus mos est iste, quo retinentur conductores vectigalium publi- 
corum et agrorum, si tantidem locari non possint ; nam et facilius in- 
venientur conductores, si scierint fore, ut, si peracto lustro discedere 
