DI ELIA LATTES. 179 
conditione nulla dubitatio est, prorsus dominis perire non sinemus , ea 
tamen conditione servata , ut vicaria cum agratione partis tertiae non 
negetur, quae de colono suscepta est alieno, ita ut pro filiis quoque con- 
trarii praebeantur (C. J. 11, 47, 16 de agric.). § 4. Quod si non ad 
alienum praedium, sed cuiuscumque liberi hominis ac sui iuris secuta 
consortium in urbibus vel in quibuscumque locis victura consistit, si modo 
intra praefinitum tempus reposcitur, eius omnem originem secundum 
vetera constituta conveniet revocari. 
422. Joanni Pf. P. (C. Th. 2, 3o, 2 de pignor. — C. J. 8, 16, 8 si 
aliena res pign.): Post alia: nexum non faciat praediorum, nisi persona 
quae iure potuit obligari. Per servum autem vel procuratorem , colonum 
vel actorem vel conductorem praeiudicium. possessioni invito vel inscio 
domino imponi non posse et iuris et legum. auctoritatibus decontatur. 
422. Joanni Pf. P. (C. Th. 2, 31, 1 quod. iussu = C. J. 4, 26, 13 
quod enim eo etc.)..... .. In perpetuum. edictali lege sancimus, ut, qui 
servo colono , conductori, procuratori, actorive possessionis pecuniam 
commodat sciat dominos possessionum. cultoresve terrarum obligari non 
possessi iva 
(414) Probo (C. J. 11, 47, 15 de agr.): Colonos nunquam fisca- 
lium nomine debitorum ullius exactoris pulset intentio ; quos ita glebis 
inhaerere praecipimus ut nec puncto quidem temporis debeant amoveri. 
— Di questa costituzione non è detto l’anno; questo però si può con 
sicurezza assegnare, pel confronto delle due seguenti, colle quali Her- 
mann (ad leg. cod.) notò doversi congiungere : a. 414, C. J. 8, 15, 8, 
quae res pign. 
Ad Anthemium P. P. (C. J. 11, 63, 3 de fugit. col. patrim.) : 
Cuiuscumque adnotationes vel oraculi, dudum. impetrati vel postea eli- 
ciendi , auctoritate submota , omnes, quos patrimonialium agrorum vin- 
culis fortuna tenet adscriptos , sub quibuslibet gradibus militantes , ad 
provinciae moderatoris iudicium. illico sub idonea intercessione mittentur. 
Valentiniano IM e Teodosio IX (425-450 ). 
425 - 426. Valerio Comiti R. P. (ORETTE 67, 6 de agric. et 
mancip. dominicis ecc, = C. Th. 5, 14, 9): Quoties alicui colonorum 
agri privati patrimonii nostri placuerit venumdari , non unus tantum , 
qui forte consortibus suis gravis ac molestus existat, sed alii quoque 
