256 NICODEMO JADANZA 4 
1 
oculo admovetur, bina sunt vitra minora 1 + pollicem diametro aequantia, 
^ juncta invicem, quaeque hoc pacto aequipollent convexo colligenti radios 
^ parallelos.ad intervallum unciarum 3, aut paulo etiam angustius. Ex quo 
sane majoris vitri excellentia aestimanda est, tam breve convexum per- 
* ferre valentis: quoniam quanto minori de sphaera id fuerit, tanto res 
^ visae magis ampliantur. Illud enim in Dioptricis nostris. demonstratum 
* invenietur, speciei per tubum visae ad eam quae nudo oculo percipitur, 
^ hane secundum diametrum esse rationem, quae distantiae foci in exte- 
riori vitro ad illam, quae in interiori sive oculari vitro est, foci distan- 
tiam. Centuplam itaque fere rationem hane in perspicillis nostris esse 
R 
constat, cum Galileana non ultra trigecuplam processerint. Nam quanti- 
R 
tatem incrementi eodem modo nos atque ille aestimamus; nempe ut tanto 
major res quaeque per tubos quam nudo visu conspici dicatur, quanto 
majori angolo ad oculum extrema ejus deferuntur, sive quanto latior eius 
imago in fundo oculi depingitur ,. 
Uno dei due cannocchiali (quello ad oculare semplice) adoperato da HuvcrNs 
avova l’obbiettivo del diametro utile di circa 35 millimetri e di distanza focale 
eguale a 3",78. Ciò risulta evidentemente dal brano seguente di una lettera scritta 
nelluglio 1656 a R. Paget (*): 
“ Accipe igitur lentes hasce manu nostra elaboratas, illisque. omnino 
^ similes quarum ope Saturni lunam primitus conspeximus. Tubum cum 
* fabricari curabis, is ut ad minimum duodenis pedibus produci possit me- 
* mento. Item ut omnino rectus sit, ut introrsus niger et obscurus, quod 
* charta crassiori atramento infecta consequeris, qua intus totus vestiendus 
* est, simul dum quaeque pars ferrumine conjungitur. Atqui hic Caltho- 
* vium recte in consilium adhibueris, utique si adhuc meminerit cujusmodi 
(*) Cfr. Œuvres complètes de Curisrıaan Huvarxs publiées par la Société Hollandaise des Sciences. 
I. Correspondance 1638-1656. Pag. 471, n. 322. 
