13 



den macroscopischen toestand. Op sommige plaatsen splitst 

 de spiraal zich in twee bladen, maar één daarvan gaat ge- 

 woonlijk zeer spoedig in het netwerk verloren (gevolg van 

 de inkrimping ?) , of vereenigt zich weldra weer met het 

 andere blad. Dat het b. v. gedurende een of meer windingen 

 zelfstandig zou blijven bestaan, en zoo tot het ontstaan van 

 een dubbele spiraal aanleiding zou geven, heb ik nooit waar- 

 genomen; altijd blijft de spiraal een enkelvoudige. In het 

 centrum van de streng begint zij met een verdikt gedeelte, 

 dat eerst na eenige onbestemde kronkelingen in den regelma- 

 tigen spiraalloop overgaat. In de abnormale strengen is dit 

 onregelmatig kronkelend gedeelte sterker ontwikkeld, waar- 

 door het beeld van de as veroorzaakt wordt. 



Een blik op fig. 6 en 7, pi. IV zal een duidelijker indruk 

 geven dan een* beschrijving doen kan. 

 Op coupes door de kapsels vinden wij slechts op enkele plaat- 

 sen het laagje a, maar altijd den donkeren rand 6, waarop onmid- 

 dellijk de laag c volgt. De laatste omsluit het lagencomplex d^ dat 

 denzelfden bouw heeft als in de streng; alleen is de afstand tus- 

 schen c en de buitenste spiraalwinding hier gelijk aan dien van 

 de overige windingen onderling, terwyl hij, zooals wij zagen, in 

 de streng ettelijke malen grooter is. 



Wanneer van een kapsel, nadat zij onder water opengeknipt 

 en daarna gehard is, coupes vervaardigd worden, loodrecht op 

 de snijvlakte, dan blijkt er een groot verschil in stevigheid te be- 

 staan tusschen de heldere strooken en de melkwitte strepen, daar 

 de eerste veel meer samengekrompen zijn dan de laatste. 



Zooals te verwachten was na de beschryving van den macros- 

 copisch waarneembaren bouw, komen centraalwaarts van de laag 

 d nog enkele lagen in de kapsel voor, te weten: 

 e. een donker gekleurde band, 50 pt dik, die veel gelijkenis ver- 

 toont met laag o; dit is dezelfde als laag 3 uit de beschry- 

 ving van den macroscopischen toestand. 

 ƒ. een zwarte rand, 5 [jl dik, die de vochtkamer naar buiten begrenst. 

 Deze beide laatste zetten zich niet in de streng voort en 



