9 



windingen geteld. Uit de beschrijving, die Ishikawa van deze 

 buitenste laag geeft, moet opgemaakt worden, dat hij als 

 norm vond, dat de richting der spiraallijnen aan de eene 

 eikapselpool tegengesteld is aan die van de andere; aanvan- 

 kelijk meende ik, dat dit bij het mij ten dienste staande 

 synoion nooit het geval was, daar bij alle onderzochte kapsels 

 de richtingen der beide spiralen dezelfde bleken te zijn ; bij 

 het teekenen werd echter één ei gevonden, dat aan Ishikawa's 

 beschrijving voldoet: van de eene streng gaan de spiraalwindingen 

 in dezelfde richting over op de kapsel, maar dicht bij de tegen- 

 overgestelde pool veranderen zy van koers en zetten zich dan op de 

 andere streng voort (pi. IV, fig. 1). Deze kapsel was echter een van 

 de allereerst gelegde, en bevond zich terstond achter het boven- 

 beschreven onontwarbare kluwen van strengen en kleine kap- 

 seltjes; ook werd op de strengen van dit hulsel het zeer groote 

 aantal windingen geteld, dat daareven werd opgegeven. Daarom 

 komt het mij voor, dat wij hier met een abnormaliteit te doen 

 hebben, en dat de richting der rotatie, waarvan ik het plaats 

 vinden op sommige oogenblikken meende te moeten aannemen, 

 op dit eerste deel van het synoion nog onbepaald is geweest, en 

 toevallig op deze kapsel een verandering ondergaan heeft. 

 Waarschijnlijk heeft Ishikawa een dergelijk ei onder het oog 

 gehad. Het lijkt mij onwaarschijnlijk, dat alle eieren van een 

 legsel dit beeld zouden vertoonen; daartoe toch zou aangenomen 

 moeten worden, dat bij elk ei de roteerende beweging van richting 

 verandert. Bij mijn synoion is dit zeker niet het geval geweest. 

 2^. De volgende laag, bij verschillende kapsels in dikte varieerend 

 van 1 — 4 mM., blijkt zelve laagsgewijze gebouwd te zijn; zij 

 heeft de tint van zeer doorschijnend porcelein, doordat 15 — 20 

 melkwitte, evenwydige strepen (op de optische lengtedoorsnede !) 

 — op coupes zal blijken, dat het slechts één opgerolde strook 

 is — alterneeren met een even groot aantal iets dikkere 

 strepen van een doorschijnende grondstof. 



Zij is hecht verbonden met de eerste laag; licht men de 

 laatste met een pincet op, dan volgen de strepen van de 



