﻿8 
  GIUSEPPE 
  BOFFITO 
  

  

  quae 
  in 
  literis 
  bisce 
  totidem 
  fere 
  verbis 
  leguntur. 
  Ne 
  longus 
  sim, 
  in 
  illis 
  afferendis 
  me 
  con- 
  

   tineo, 
  quae 
  in 
  ipso 
  epistolae 
  limine 
  de 
  amicitia 
  inter 
  conditione 
  dispares, 
  quae 
  § 
  19 
  de 
  afflata 
  

   Dei 
  in 
  intelligentias, 
  et 
  quae 
  § 
  24 
  et 
  25 
  de 
  empyreo 
  eoelo 
  cum 
  sententiis 
  convivii 
  conjunc- 
  

   tissima, 
  nec 
  tamen 
  in 
  aliis 
  ejusdem 
  aevi 
  auctoribus 
  simili 
  fmodo 
  expressa 
  leguntur. 
  In 
  quo 
  

   argomento 
  recte 
  aestimando 
  nec 
  illud 
  erit 
  negligendum, 
  praeter 
  aequales 
  nonnullos, 
  in 
  quos 
  

   hujusmodi 
  fraudium 
  suspicio 
  non 
  facile 
  cadere 
  poterit, 
  ne 
  divini 
  quidem 
  carminis 
  studiosis 
  

   reliqua 
  poetae 
  opera 
  familiaria 
  fuisse, 
  immo 
  ipso's 
  comoediae 
  interpretes 
  antiquos 
  de 
  carminibus, 
  

   quae 
  in 
  Purgatorio 
  et 
  in 
  Paradiso 
  commemorantur, 
  non 
  uno 
  loco 
  mire 
  hallucinari. 
  

  

  Maximum 
  Boccaccii 
  nostra 
  cum 
  epistola 
  consonantiae 
  in 
  bac 
  disputatione 
  esse 
  pondus 
  r 
  

   recte 
  iam 
  observavit 
  Fusculus 
  (Disc, 
  sul 
  testo 
  del 
  poema 
  di 
  Dante, 
  p. 
  350). 
  Adeo 
  enim 
  saepis- 
  

   sime 
  singula 
  commentarli, 
  quem 
  ad 
  divinum 
  Carmen 
  scripsit 
  Certaldinus, 
  illis 
  respondent 
  verba, 
  

   quae 
  apud 
  nos 
  leguntur, 
  ut 
  tantam 
  similitudinem 
  fortuitae 
  cuidam 
  dare 
  consensioni, 
  omnino 
  

   foret 
  ridiculum. 
  Equidem 
  et 
  cum 
  Lanaeo 
  concordiam 
  quamdam 
  nec 
  minimam 
  deprebendere 
  puto 
  ; 
  

   quam 
  tamen 
  intelligo 
  non 
  ita 
  esse 
  apertam, 
  ut 
  ad 
  defendendam 
  epistolae 
  fidem 
  in 
  medium 
  

   proferri 
  possit. 
  Quum 
  igitur 
  tota 
  jam 
  disceptatio 
  in 
  Boccaccio 
  sit 
  posita, 
  profecto 
  non 
  erit 
  ta- 
  

   cendum, 
  non 
  magis 
  esse 
  absonum 
  dicere, 
  auctorem 
  epistolae 
  interpretationes 
  illius, 
  quibus 
  eum 
  

   interfuisse 
  forte 
  quis 
  dixerit, 
  in 
  suam 
  vertisse 
  rem 
  , 
  quam 
  vice 
  versa. 
  Si 
  tamen 
  literas 
  hasce 
  

   cum 
  ilio 
  contuleris 
  commentario, 
  luce 
  clarius 
  in 
  Certaldino 
  agnosces 
  imitatorem. 
  Quae 
  enim 
  

   presse 
  sed 
  concinne 
  in 
  epistola 
  scripta 
  sunt, 
  in 
  commentario 
  latius 
  et 
  ad 
  morem 
  hominis 
  suae 
  

   eloquentiae 
  auditorumque 
  inscitiae 
  indulgentis 
  tractantur. 
  Quae 
  vero 
  apud 
  nos 
  reconditioris 
  

   doctrinae 
  argumentationibus, 
  doctorumque 
  muniuntur 
  auctoritate, 
  Boccaccium 
  -vix 
  leviter, 
  vel 
  

   ne 
  vix 
  quidem 
  tangere 
  videmus. 
  De 
  ilio 
  igitur 
  jam 
  constat, 
  epistolam 
  in 
  qua 
  versamur 
  circa 
  

   annum 
  1373 
  doctis 
  non 
  incognitam 
  et 
  Boccaccio 
  in 
  primis 
  fuisse 
  familiarem. 
  Dicemus 
  igitur, 
  

   vivente 
  Cansignorio 
  fucatam 
  banc 
  ad 
  ipsius 
  patruum 
  magnum 
  confictam 
  esse 
  epistolam? 
  Non 
  

   quidem 
  ignoro 
  admodum 
  fuisse 
  laboriosam 
  illam 
  aetatem 
  in 
  componendis 
  hominum 
  illustrium 
  

   literis, 
  orationibus 
  et 
  qui 
  sunt 
  reliqui 
  hujus 
  generis 
  oratorii 
  lusus 
  ; 
  quae 
  tamen 
  hucusque 
  mihi 
  

   innotuerunt 
  bujus 
  sedulitatis 
  exempla 
  ad 
  gentes 
  dissitas 
  vel 
  ad 
  antiquiora 
  sese 
  referunt 
  tem- 
  

   pora, 
  nec 
  ad 
  eam 
  prolabuntur 
  impudentiam, 
  ut 
  fingerent 
  quae 
  non 
  data 
  opera 
  falsa 
  esse 
  de- 
  

   prehenderent, 
  sed 
  eorum 
  quae 
  ipsi 
  viderant 
  memores, 
  sponte 
  viderent 
  aequales. 
  

  

  Maximum 
  autem 
  omnium 
  in 
  ipso 
  epistolae 
  argumento 
  positum 
  esse 
  judicaverim 
  momentum. 
  

   Quis 
  enim 
  ingenuum 
  illum 
  immo 
  superbum 
  pauperis 
  et 
  exulis 
  se 
  prineipis 
  amicum 
  dicendi 
  

   modum, 
  quis 
  bonestam 
  paupertatis 
  confessionem 
  abjecto 
  potius 
  fallacis 
  librarii 
  quam 
  alto 
  et 
  

   generoso 
  Dantis 
  animo 
  dixerit 
  convenire? 
  Sunt 
  et 
  alia 
  complura 
  quae 
  si 
  subtiliter 
  examina- 
  

   veris, 
  neminem 
  praeter 
  ipsum 
  carminis 
  de 
  quo 
  disputatur 
  auctorem 
  scripsisse 
  senties. 
  

  

  Si 
  scribendi 
  genus 
  nonnumquam 
  perplexum 
  barbariemque 
  redolens, 
  si 
  scholasticae 
  argu- 
  

   mentationis 
  taedium 
  a 
  divini 
  vatis 
  facundia 
  tibi 
  videatur 
  abhorrere, 
  similium 
  monarcbiae, 
  

   ipsiusque, 
  quod 
  indoctis 
  scriptum 
  erat, 
  convivii 
  loci 
  erroris 
  tuam 
  convincent 
  existimationem. 
  

   Addas 
  tamen, 
  Dantem 
  bonores 
  atque 
  beneficia, 
  quibus 
  apud 
  Canem 
  adficiebatur, 
  Musis 
  minus 
  

   quam 
  omnigenae 
  eruditioni 
  nomini 
  tulisse 
  acceptum; 
  addas 
  universalem 
  insolitae 
  atque 
  recon- 
  

   ditae 
  doctrinae 
  famam, 
  cui, 
  quum 
  omnes 
  teneret 
  in 
  admiratione, 
  ad 
  morem 
  temporis 
  se 
  praebere 
  

   parem, 
  detrectare 
  non 
  poterat 
  Dantes. 
  Immo 
  validissimam 
  rationem 
  inde 
  puto 
  petendam, 
  quod 
  

   auctor 
  epistolae 
  in 
  scbolasticorum 
  aeque 
  ac 
  mysticorum 
  libris 
  sese 
  praebet 
  versatemi; 
  quum 
  

   nemo 
  aequalium 
  in 
  utriusque 
  disciplinae 
  conjuncto 
  studio 
  Dantem 
  facile 
  possit 
  aemulari. 
  

  

  Nec 
  te 
  moveat, 
  altum 
  in 
  vita 
  Dantis, 
  quam 
  conscripsit 
  Boccaccius, 
  de 
  epistola 
  nostra 
  si- 
  

   lentium, 
  vel, 
  si 
  mavis, 
  contea 
  eam 
  pugna, 
  quum 
  fama 
  de 
  Paradiso 
  regi 
  Siciliae 
  nuncupato 
  

   legatur 
  cap. 
  15. 
  Haesissem 
  fortasse 
  boc 
  in 
  argumento, 
  nisi 
  commentàrius, 
  quem 
  sub 
  finem 
  vitae 
  

   composuit 
  Boccaccius, 
  quid 
  de 
  epistola 
  senserit 
  ille, 
  aperte 
  probaret. 
  Facile 
  igitur 
  me 
  expedio, 
  

   conjiciens, 
  monumentum 
  de 
  quo 
  agimus, 
  post 
  annum 
  1350, 
  circa 
  quem 
  vitam 
  Dantis 
  con- 
  

   scriptam 
  esse 
  autumant 
  docti, 
  Boccaccio 
  demum 
  innotuisse. 
  Unum 
  illud 
  superest 
  argumentum, 
  

  

  