158 GIULIO BERTONI E CESARE FOLIGNO — LA " GUERRA d'ATTILA „, ECC. 82 



dantia illorum bonorum dictatus est unus quisque eoram. Hoc autem fuit temporibus Benedicti 

 pape et Nili patriarcha aquilegiensis quod destracta fuit civitas illa aquilegiensis pulcra, optima 

 et opulenta. Cum igitur omnia consumpta essent exivit Attila cum sua gente et fecit Attila 

 residuum civitatis cremari, et venit ad obsidionem civitatis conoordiensis que edificata fuerat 

 per concordiam a Troianis antiquis temporibus. Vere poterant appellari Concordia quia nulla 

 inter cives discordia poterat inveniri. Cum magno itaque apparata et strepitu venerunt gentes 

 ille depredando omnes illas partes in ipsa civitate in auxilio rex lanusius Padue, vir nobilis et 

 potens natus Galerii regis ex stirpe Vitaliani regis paduani qui fuit pater sancte lustine. 



III. — La caduta d'Altino. 

 {God. Ambros., e. 25'=-26^). 



Cernens autem lanusius Attilam non sua probitate sed ob multitudinem populorum habere 

 victoriam profectus est ad quandam pulcerimam civitatem, que olim ab Antbenore troiano ipsius 

 conditore Anthenorida fuerat appellata, deinde Alitilia, cum fuisset augumentata populis nunc 

 autem Altinum nuncupatur. Hec erat nobilibus probisque viris ornata, princeps et dominator 

 ipsius Prienius vocabatur, de nobili stirpe natus. Qui participato Consilio cum lanusio Padua- 

 norum rege audiens destructionem civitatis Concordie ordinavit feminas et infantes, senes et 

 debiles cum suis thesauris ac divitiis mitti ad proxima littora maris ut advenienti Attile donec 

 possent resisterent. Igitur postquam Attila concordiensem destruxit civitatem ultra progrediens 

 venit destrnendo civitates, castra, opida, burgos et villas per marcliiam tarvisinam: destruxit 

 Feltrum et Belunum , unde cives descenderant ad littora maris ubi edificaverunt civitatem 

 nomine Candiam, que bodie Civitas Nova appellatur. Obsedit etiam castrum Asili totumque 

 destruxit, similiter Opitergium et tarvisinam civitatem. In ipsa namque erant nobiles viri ex 

 antiqua progeniti stirpe Troianprum. Et cum Attila predicta et aliaque plurima loca destruxisset 

 disposuit et Altinum obsidere ubi lanusium castrametatum agnoverat. lanusius autem sentiens 

 ipsum velie castrametari magno cum comitatu exivit Altinum armatus super equum quem 

 abstulerat Attile ante civitatem concordiensem. Dirigebat se lanusius versus Attilam et Attila 

 contra ipsum, sed intermedium quendam militem quem invenit lancea per cursum occidit, de 

 quo non modico contristatus est Attila. Eediensque ad suam aciem iussit omnes retrostari cum 

 contra lanusium solus cum solo intenderet dimicare. Quod aspiciens lanusius solus etiam exivit 

 de sua gente. Advenit igitur quod ambo reges inimici mortales vicissim lanceis se taliter per- 

 cusserunt quod hastas fregerunt, propriosque enses singuli evaginantes impetum magnum alter 

 in alterum faciens, evenit quod lanusius primum Attile iniecit pervalidum ictum super galeam, 

 ipsumque deequitasset , nisi se Attila super equum inclinasset. Erectus autem talem et ipse 

 dedit ictum super caput lanusii quod eum multum alteravit et equus asportavit eum per 

 iactum lapidis et ultra. Quod cernens Attila proprium et auspicia sui sortilege fore vacua 

 putavit. Sed et milites lanusii ipsum ab Attila crediderant mortaliter fuisse percussum. Et iam 

 Eamerius oomes, e sagitta vulneratus, mortuus fuerat. Attila vero et lanusius terrefacti ab 

 ictibus et percussionibus sibi ad Lnvicem datis reposuerunt enses suos. Continuo igitur gentes 

 utriusque partis ad se regresse sunt : Attila versus exercitum suura, lanusius in civitatenl alti- 

 nensem, iurans quod oporteret ipsum cum Attila singulariter pugnare. Post cuius ingressum 

 cives altinenses terrefacti nocte seguenti cum suis sanctuariis et divitiis aocesserunt ad littora 

 maris. Et ibi edificaverunt quamplurima loca videlicet Torcellum, Buranum de mar, Mazorbium, 

 Muranum et multa alia loca, secundum quod nobiles illi viri et mulieres commode facere et 

 construere potuerunt. Attila vero cum audisset desertam civitatem altinensem iussit ipsam igne 

 cremari ac usque ad fundamenta dirui. Erat civitas bec secundum suam magnitudinem pulcra 

 valde et amena. At lanusius, non valens sustinere ibi, Paduam suam regiam civitatem adiit, 

 asserens et contestans se ibi Attilam expectare et tandiu pugnaturus donec vitam haberet et 

 sue gentes sustinere valerent. 



