164 CARLO CIPOLLA 18 



soni factum fuerit. Excedere (1) enim est modum transire. Ubi enim modum quis transit 

 tunc excedit. Excedere enim est mo&as siue {voce aggiunta di prima mano nell'inter- 

 linea) modos transire. Siue enim a&iam {voce del correttore antico) excedere ad uerba 

 attin&, si alieni uerbum durum dicit. TJerbi gratia . habes iniunctum officium aliquod 

 super famulos . aut super fratres et prò increpatione plus dixisti illis increpationem 

 quam oportuit. Siue forte irato animo dixisti alieni liomiui etiam non tibi subiecto 

 uerbum durum et similia, debes prò huiuscemodi excessionis {sic) abbati soli con- 

 fitere secrete. Similiter si forte cum incidis panem et incideris melotam . aut 

 saricam . aut aliquod uestimentum. Tunc abbati soli debes contìteri et ille debet te 

 inuestigare utrum iocando forte fecisti . aut prò aliqua neglegentia agendo. Deinde 

 si ille uiderit . quia non prò loco factum fuerit , potest tibi dimittere. Si autem prò 

 loco inde sine poenitentia non potest dimitti (2). Tunc debet tibi dicere. Pete ueniam 

 in capitulo secundum regulam . ut accipias iuditium regulare. Sequitur. Si anime 

 uero peccati causa fuerit latens . tantum abbati aut spiritalibus senioribus patefaciant. 

 qui sciant curare sua & aliena uulnera . non detegere et publicare (3). Istud enim 

 quod dicit non detegere (gè del correttore) et publicare . detegere attinet ad discoo- 

 perire aliquod peccatum quod est latens. Publicare autem attinet ad palanter . siue 

 ad manifestationem peccati quod est occultans . et postea illum manifestum patefacit. 

 Quod autem dicit non ueniens continuo ita intelligendum est ; Non dicit ut (ut è del 

 correttore) statim deserat {il primo amanuense avea scritto dimitta {sic), che il solito cor- 

 rettore miitò) illam oboedientiam . et ueniat nuntiare, sed bora qua debet uenire 

 ueniat et tunc nunti& (4). Propterea dicit ueniens . quasi de futuro si forte uenerit 

 ante alius {sic) qui nuntiauerit . non debet illi fratri deputare in malum. Sed tunc 

 debet reputari in malum fratri . qui cum uenerit et noluerit manifestare in spatio 

 terminis {sic) sui. Debet (5) enim abbas propter maliuolos et inuidos constituere tempus 

 quando qui excessit aliquid nel fregit . prò suo excessu ueniam petat. Uerbi gratia. 

 Si hodie excesserit , crastino die ueniam petat. Ideo dixi propter inuidos et maliuolos. 

 Quia sunt multi mali cum uident dampnum aut excessum factum antecedit et nun- 

 tiant abbati, quatinus ille qui excessit {sic) malori uindicte subiaceat sicut regula 

 dicit. Dum per alium cognitum fuerit malori subiaceat emendationi. Ac per hoc sic {sic) 

 quilibet antequam {sic) tempus nenie petende . hoc est ante capitulum alterius diei 

 nunciauerunt . frater ille qui excessit non teneatur adhuc culpabilis in eo quod non 

 manifestauit delictum suum. Si uero in statuto tempore ueniam non petierit . et 

 postea alter nuntiauerit abbati . tunc ille qui neglexit ueniam potere debet atque 

 subiacere malori emendationi sicut regula dicit. Hoc notandum est quia si adlectum 



(1) Di qui in poi l'accordo tra le indicate due fonti si fa più spiccato. 



(2) Qui finisce la congruenza tra Hildem. e VAnon. Novalic. 



(3) Questo tratto (da Tunc debet) è tralasciato nel tosto Novaliciense. Dopo publicare riprendesi 

 l'accordo tra Hlldemaeds e VAnon. Novalic. Ben s'intende, non trattasi di una conformità perfetta, 

 ma soltanto di una notevole rassomiglianza. 



(4) Qui cessa l'accordo tra le due fonti perchè il testo hildemariano ha un brano che nell'altro 

 è tralasciato. 



(5) Qui riprendesi l'accordo tra le due fonti. 



