UN AMICO DI CASGKANDE I DELLA SCALA E LA SUA FAMIGLIA 21 



cessus. Visa et intellecta responsione vestra ad ambaxiatam vobis expositam per 

 dominos Petrum de Sacho et Guilielmum de Pastrengo, nostros ambaxiatores, sic 

 vestre magnificencie respondemus, quod nostre intencionis et sume voluntatis est, 

 tenere et conservare dilectionem, amicitiam et veram fraternitatem, quam semper 

 habuerunt et tenuerunt illi de Domo nostra cum Comuni Veneciarum, nec ab ea rece- 

 dere ullo modo. Hec autem est ratio et causa maior, quia desideramus removeri 

 questiones et lites, que solent inter amicos et convicinos odia et scandaìa suscitare, 

 unde prefatos nostros ambaxiatores misimus ad presentiam vestram, procurantes 

 vobiscum, quod nunc modo orta occasio Mote et aliorum Castrorum et Hominum 

 illorum de Camino inferiori, que dicitis esse vestra, cognosceretur de iure et summarie 

 per comunes amicos, de quo, ut vestra indicat responsio, videmus plurimum admi- 

 rari, quod nullo modo credere poteramus, cum numquam sit auditum, quod Comune 

 Veneciarum, totius iustitie zelator, alicui iusticiam negavit, aut recusavit, quod iusticia 

 cognoscatur. Scitis, sicut notorium est omnibus, quod Comune et Homines Tervixij, 

 cum toto suo districtu ac iurisdictione dederunt se nobis seque summiserunt prote- 

 ctioni et custodie nostre, asserentes nobis quod terre et loca, que tenuerunt prefati 

 de Camino, sunt et fuerunt ab eo tempore citra, cuius non extat memoria, Comunis 

 Tervixij, in quibus dictum Comune suam exercerit iurisdictionem, sicut et in aliis 

 terris suis; et de hoc patent privilegia et alia publica documenta Comunis predicti; 

 ex quorum considerati one dicitur manifeste apparere iurisdictionem prefatam spectare 

 ad Comune Tervixij et in ea potiora iura alijs optinere, in quibus a nobis speravit 

 et sperat indubie manuteneri etiam et defendi, previa ratione. Nos autem confi- 



dentes, quod ipsum Comune, prout videre possumus, in , quodque cum nostro 



honore in casu tali deficere non possumus, rogari vos fecimus de iuris cognitione 

 habenda in questione predicta, nullatenus credere volentes in hoc maxime a vobis 

 repulsami babere, immo exaudictionem ultroneam dari. Cum autem tanta sit in nos 

 de vobis confidentia circa iustitiam ac etiam equitatem, ut de nostris patrimonialibus 

 bonis omnem questionem poneremus in manibus vestris, nec alium advocatum aut 

 iudicem peteremus, rogamus excellentiam et amiciciam vestram, serie presentami 

 seriose, quantum ad premissa vestrum intuitum dirigentes, dignemini et velitis con- 

 sentire, quod de predictis, ostensis utriusque partis iuribus, non per iudicij strepitimi, 

 sed sumarie cognoscatur per comunes amicos; ita quod si res vestra erit, eam cum 

 benedictione Dei et omni bona voluntate etiam habeatis, quam prò vobis defensa- 

 bimus, sicut vestra. Si vero fuerit Comunis Tervixij, Comuni redimus, quod est simile 

 velie nostrum nec vobis nec alijs iusticiam amantibus debeant talia fore molesta. 

 Per hanc autem viam cessabunt questiones et lites et augmentabitur dilectio et fra- 

 ternitas supradicta; intendentes quod si per nostrantes facte fuerunt alique occupa- 

 tiones, aut damna illata vestratibus, post ortam questionem ; nos eas et ea volumus, 

 prout alias scripsimus, in statura debitum reduci tacere et etiam emendari. 



" Datum Verone, .vj. februarij, indictione xnrj „. 



Non ho alcuna notizia sullo svolgimento successivo degli avvenimenti. E neppure 

 posso dire da chi la lettera degli Scaligeri, or ora trascritta, sia stata portata a 

 Venezia. È difficile che Pietro da Sacco ne sia stato il latore; pare che la sua dignità 

 fosse superiore a questo ufficio, probabilmente disimpegnato da un qualsiasi cursore. 



