LAURO QUIRINI UMANISTA VENEZIANO DEL SECOLO XV 27 



Fama. Tres sunt, non unus, vere sacratissimi. 



Italia. Nominatiin, queso, profer, ut sciam atque dignoseam et debitas gratias referam. 



Fama. Primus Alphonsus est Apulie rex, pius atque iustus et, ut poeta, si adesset, diceret, 

 " servantissimus equi „ (1). Secundus Franciscus Fusearus princeps fiorentissime atque opulen- 

 tissime Venete reipublioe ante omnes mortales prudentissimus eloquentissimusque fama super 

 ethera notus. Tertius Philippus Ligurum dux prepotentissimus et bumanissimus inclita gloria 

 clarus. His tres longa plaeidaque in pace te regent. 



Italia. Divinos quosdam liomines milii memoras, preclara et verissima Fama, itaque, ne 

 ingrata sim, scribam ad eos ipsos tres unis litteris — neque enim charta dividere debet, quos 

 amor mutuus ad meam utilitatem atque libertatem copulavit — agamque meritas ob acceptum 

 beneficium [e. 40 t.] gratias, bortaborque ut perpetuo tranquillam pacem et dulcem libertatem 

 conservent. Vos ergo, Mercuri et Fama, memores nostri bene valete. 



Italia tribus suis principibus sacratissimis felicitatemi. 



Quamquam gratia a me vobis, optimi et sacratissimi principes, tanta referri non potest, 

 quantam equissimo iure vobis debeo, babenda est tamen tanta, quantam nec animus meus capere 

 nee lingua proferre potest. Vos etenim tria orbis lumina optimo admodum Consilio et summa 

 atque divina quadam providentia ex interitu prope me revocastis, in vitamque reduxistis pacem 

 mihi prestantes. Pax enim nil aliud quam vita certe est et beata illa quidem; nam si contraria 

 contrarias sortita sunt naturas et bellum mortem inferat, pax necessario vitam prestabit. Merito 

 igitur vos vite mee auctores recognosco atque appello, semperque, donec bosce artus spiritus 

 rexerit, nequaquam appellare desistam, patres patronos tutores curatores rectores Italie nuncu- 

 pando. Verum enimvero, ut bona cum venia dixerim, indignabar ipsa pre me et egre ac per- 

 moleste ferebam, quia, liberius et apertius ut vobiscum agam, iam perventum erat in extremum 

 discrimen et prope perniciem: tot cladibus oppressa, tot stragibus meorum necata, tot bellis 

 undique vexata, itaque et deos accusabam immites et crudeles appellans et de sortis mee ini- 

 quitate luctuosa admodum querimonia miserabiliter conquesta sum [e. 41 r.]. Scitis etenim vos 

 quoque, prudentissimi principes, quam atrocissime expugnata pene sim, quanta urbium excidia 

 lugubriter sustulerim, quantas populorum strages miserrime passa fuerim. Denique nostis uni- 

 versam Italiani extremo in discrimine fuisse, ut prope iam ad troianas miserias et Priami cala- 

 mitates, qui omnia vidit eversa et flammis Asiam ferroque cadentem, ad ea, inquam, extrema 

 exitia ferme perventum esset; quo quid miserius? quidve infelicius dici potest? Itaque cum diu 

 mortua inter vivos, ut sic dixerim, viverem, inter atroces pugnas, inter aspera bella, inter per- 

 fìdias, inter simultates et denique inter adversa et inimica omnia, iamque interitum expectarem, 

 vos eximia sapientia et singulari prudentia diram et trucem meam superavistis sortem — recte 

 namque dicitur: vietrix fortune sapientia quandoquidem una potens ratio est — et in pace 

 atque tranquillitate posuistis, itaque ut sepius memorem vitam amissam, et pene totam deper- 

 ditam restaurastis, salutares et providentissimi principes. Idcirco non modo omnia mea officia, 

 cunctas^meas res, quecumque tandem sint vobis debeo, sed me etiam ipsam et banc animam 

 iusto iure debeo. Vitam enim prestanti equo iure vita debetur. Vivite ergo utinam, principes 

 optimi, leti, vivite semper felices, pacati atque tranquilli, ut tandem sub vestro imperio re- 

 quiescat aliquando [e. 41 t.] diu vexata Italia. Quid enim, per immortales deos! vel bumane 

 nature proprius, vel urbibus beatius pace aut esse aut inveniri queat? nil, medius fidius! bomini 

 eiusque nature melius prestantius commodiusve congruit. Pax enim est tranquilla libertas, vita 

 felix, vita beata, quam omnes bomines assequi appetunt natura suadente atque cogente. Nam, si 



(1) Viro., Aen., II, 427. 



