2 3 S PRINCIFIA 



tudinem conatus , quo machinam quiefcentem follicitat, 

 tanquam eius menfuram accipere debemus , fed ad hoc 

 iam ipfam celeritatem , qua machina mouetur , fpedtari 

 oportet , vnde pro natura vis agentis eius vera quan- 

 titas definiri queat : atque hanc demum vim per viam 

 minuto fecundo percurfam multiplicando obtinebimus 

 verum momentum impulfus. Iftud vis agentis decre- 

 mentum a motu iam acquifito ortum clariflime perfpi- 

 citur in machinis a vi illabentis aquae impulfis -. quo 

 celerius enim rota aquaria gyratur, eo minorem vim 

 ab aqua fuftinet; dum contra vis aquae in rotam quie- 

 tam eft maxima. Probe igitur cuiusque generis virium, 

 quae ad machinas mouendas adhibentur , natura eft ex- 

 ploranda , vt pro quolibet eeleritatis gradu vera vis 

 agentis quantitas aflignari poflit. 



7. Si machina friBione careat , ehtsque molus 



fuerit vniformis , momentum effe&us praecife aequale 



erit momento impulfus ; ideoque ex cognito momenlo im- 



pulfus verus effettus eiusue momentum poterit deter- 



minari. 



Alfumo hic primum , machinam fridtione carere , 

 tum vero eius motum efTe vniformem , vt conferuatio 

 motus maehinae nullam vim requirat , totaque vis irrr- 

 pellentis actio in onus proraouendum impendatur. Ita 

 cnim fiet , vt fuperatio vis relu&antis maiorem vim 

 non exigat , quam quae aequilibrio continendo ftiffice- 

 ret , propterea quod lolum onus motui machinae re- 

 fiftentiam opponit. Cum igitur productum ex vi re- 

 fiftente in fuam celeritatem aequale fit vi impellenri 



- - - ■ per 



