VSV MAXIME LVCROSO. 73 



attolli opportet , fi quidem polyfpafta ad onera eleuanda 

 adhibeantur : fecus enim fe res habet , fi eorum ope one- 

 ra horizontaliter protrahantur. 



§. 9. Fri&io denique praecipue eft attendenda fine 

 qua nuila omnino machina confici poteft. Non folum au- 

 tem ipfa machina fri&ione laborat , fed etiam onus, inter- 

 dum quoque potentia fbllicitans, quae fine fri&ione moueri 

 non poiTunt. In exemplo molarum enim fupra allato tota 

 fere vis, quae ad maclunam mouendam requiritur, in fri- 

 cl:ione fuperanda abfumitur. Atque fi onus fuper plano 

 fiue horizontali fiue inclinato efl promouendum ; fiidio 

 imprimis fuperari debet , quemadmodum euenit in plaufiris 

 et rhedis promouendis.- Qifamquam autem fridio mimm 

 in modum diminui poteft , tamen femper omnino tolli 

 nequit , atque in machinis eius ratio imprimis eft habenda, 

 cum per eam efiedus , qui fine ea oriri deberet , vehe- 

 menter turbetur. Quantumuis autem prima fronte con- 

 fideratio fri&ionis difficilis et molefta videatur , tamen in- 

 tegrum calculum fere aeque facile inftitui , ac fi fridio 

 prorfiis abeflet. Quando enim machina cum onere in 

 motum eft conftituenda , certa atque determinata pars po- 

 tentiae foilicitantis ad fridionem fuperandam requiritur , 

 quae eadem manet , fiue machina celerius fiue tardius mo- 

 ueatur. Qiiouis igitur cafii ifta vis fricl:ionem fiiperans pradi- 

 ce cognofcetur , fi ea potentia tentando inueftigenir , quae 

 machinam mouere incipiat : oneris autem vis renitens , fi 

 quae adeft , in hoc negotio tolli debet. Haec ergo fi fe- 

 mel fuerit inuenta , perpetuo a tota vi follicitante fiibtra- 

 hi debet , atque ex vi refidua ipfe motus perinde confe- 

 quetur , prorfiis ac fi nulla fridio adeffet. 



K $. 10. 



