(379 ) 
versités étrangères, voici comment la faculté de théologie en fit 
d’abord, en 1561, la demande comme moyen temporaire et provisoire 
(donec rebus forte mutatis aliter Rex cathoticus ordinaverit), dans une 
lettre inédite adressée à la gouvernante , Marguerite de Parme : 
« Izrusrrissima D. Ducissa, 
Quia mandat apostolica disciplina vitari haereticos, eo quod sermo eorum 
ut cancer (cujus venenum non sentitur, donec carnem exederit) serpit, et 
in domo non recipi aut salutari, quia qui eos salutat vel in domum recipit, 
operibus malignis eorum communicat, utpote eo modo fovens eos; hinc est, 
quod felicis memoriae Carolus Quintus Imperator, Tuae Celsitudinis pater, 
et catholicus rex filius ejus gravissimis edictis sanxerunt, ne ullus vel magis- 
ter vel discipulus haereticus subsistere sineretur in ditionibus suis. Sed conatur 
satanas , et apostolica praecepta et ex eis desumpta edicta regia, adeoque ipsam 
immaculatam fidem nostram, novis et astutis consiliis labefactare, dum sci- 
licet adolescentes, filios nobilium atque divitum harum regionum, ad exteros 
vel gallicae linguae, vel juris, inferiorumve disciplinarum discendi gratiâ 
missos, veluti novas testas, odorem optime custodituras, veneno suo per mi- 
nistros suos imbuit. Hoc modo, dum infecti ad has partes redierint, et pro 
conditione sua atque natalibus vel magistratum vel praelaturam vel aliud 
publicum munus administraverint, per eos, quidquid hic est, sanae fidei 
eversurus : ifa ut nec catholici regis ejusque consilii zelus quidquam tune 
remedii afferat. 
Precatur igitur Facultas Theologiae per misericordiam Dei et avitum om- 
nium retro ducum Brabantiae zelum , ut Celsitudo Tua edicto regio ad catho- 
lici regis ditionem revocet omnes subditos extra eam studiorum gratia missos ; 
prohibeatque ne quis eam studiorum gratia exeat, donec rebus forte mutatis 
aliter rex catholicus ordinaverit. Potens est enim rex in suis ditionibus optime 
providere ingenuis adolescentibus, ut et jura inferioresve disciplinas, lin- 
guamque gallicam quam commodissime perdiscant. Simile quoque edictum 
rex catholicus pro Hispaniis emisit, et Dux Sabaudiae pro subditis suis. Imo 
Carolus Audax, Tuae Celsitudinis abavus, longe minori occasione anno 1476 
jussit adolescentes studiosos ad certum tempus in Lovaniensi Academia sub- 
sistere. 
Haec Tuae Celsitudini suggerimus, scientes si haec taceremus, nos et Deum 
et catholicum Regem, Tuamque Celsitudinem graviter offensuros. Dominus 
Jesus Celsitudinem Tuam custodiat. Lovanii 26 maïi anno 1561. 
Tuae Illustrissimae Celsitudinis oratores obsequentissimi. — Decanus et 
caeteri Magistri Theologicae Faculiatis in Academia Lovaniensi. » 
