846 
•J.  FRECHIiAND, 
quibus  infra  disseremus,  hic  modo  monebimus,  eandem,  im- 
mo  maiorem,  ab  aliis,  iisque  non  paucis,  auctoribus  traditam 
esse  messuram.  Herodotus  Halicarnassensis  , medio  saeculi 
quinti  ante  Christum  natum  degens,  hac  de  re  ita  habet:  »In 
Assyriorum  terra  parum  pluit,  atque  hoc  tamen  est,  quod 
frumenti  radicem  alit.  Verum  irrigatae  ex  fluvio  et  mature- 
scunt fruges  et  quoque  provenit  frumentum,  non  quidem,  sic- 
ut in  Aegypto,  flumine  ipso  in  arva  ascendente,  sed  mani- 
bus atque  tollenonibus  irrigatum  *).  Etenim  babylonica  regio 
omnis,  quemadmodum  aegyptiaca,  dissecta  est  in  fossas,  qua- 
rum maxima  navibus  traiici  potest,  ad  solem  hibernum  ver- 
gens; tendit  autem  ex  Euphrate  in  alterum  flumen,  in  Tigrim, 
ad  quem  urbs  Ninus  sita  est.  Haec  regio  omnium,  quas  nos 
vidimus,  longe  optima  est,  duntaxat  ferendo  frumento.  Nam 
alias  arbores  ferre,  ficum,  vitem,  oleam,  omnino  ne  cona- 
tur quidem ; sed  Gereris  fructui  proferendo  tam  commoda  est, 
ut  nusquam  non  ad  ducena  reddat,  atque  ubi  bonitate  sese 
ipsa  vincit,  etiam  ad  tricena  efferat.  Quatuor  autem  facile 
digitorum  latitudo  est  tritici  illic  atque  hordei  foliis. 
Ex  milio  ac  sesamo  quantae  proceritatis  arbor  surgat,  etsi 
mihi  compertum,  tamen  memorare  supersedeo,  probe  sciens. 
*'i  Hae  agrorum  irrigationes  facilius  intellignntur  memorando,  agricolas  tunc  tem- 
poris magnas  servorum  turbas  habuisse,  quibus  flumina  derivare,  aquas  dedu- 
cere, moles  fluctibus  opponere  potuerunt,  seminibus  porro  in  liras  revocatis, 
operantes  inter  porcas  ire  ad  runcandum,  sarriendum  et  aquandum  posse. 
Huc  praeterea  accedit , quod  antiqui  machinis  usi  sint , quibus  aquas  in  alti- 
tudinem redigerent,  et  dehinc  vel  manibus  vel  tollenonibus  {xriXc3vrjtoi,ai)  sata 
irrigarent.  Praeter  loc.  cit,  vid,  Diod.  I.,  i.  Virg.  Georg.  I.,  104.  Arvieux  I., 
7.  Goguet  de  V origine  des  loix  I.j  2,  ir.  Die  Fruchtbarkeit  oder  Unfruchtbar- 
keit  Asiens  j von  C.  Meiners  II.  p.iSg.  Descriptionem  artis  agrorum  eminen- 
tiorum  rigandorum  exhibent  Binosius  (Reise  durch  Italien  nach  Aegypten  etc. 
pag.  io5.)  et  P.  Lucas  {Dritte  Reise  etc,  Tom.  I.,  pag.  247.) 
