848 
J.  FHECHIiAND, 
Christus  in  parabola  illa  nota  de  satore  variam  messium  ma- 
gnitudinem memorat  hisce  verbis : » Sator  quidam  exivit  se- 
rendi causa,  et  ex  semine  aliud  cecidit  in  bona  terra  et  edi- 
dit fructum,  qui  sese  fruclificavit,  atque  multiplicavit,  et  aliud 
triginta,  aliud  sexaginta  et  aliud  centum  protulit  * **)).«  Strabo, 
coaevus  Christi,  laudans  fertilitatem  Siciliae,  haec  refert: 
» terra  Leontinorum  adeo  est  fertilis,  ut  frumentum  ferum 
sine  aliquo  cultu  reddat  et  quamvis  hanc  terram  nulla  maiori 
cura  moliaris,  quam  alicubi,  certis  tamen  annis  centesimum 
reddere  solet  faenus  « Idem  auctor  testatur  alio  loco, 
quod  hordeum  in  Babylonia  cum  faenore  trecentesimo  prove- 
niat. Plinius  Secundus,  qui  primo  post  Christum  natum  sae- 
culo vixit,  mentionem  quoque  magnae  ubertatis  segetum,  ut 
iam  attigimus,  pluribus  in  locis  facit,  v.  c.  » tritico,  inquit, 
nihil  esse  fertilius.  Hoc  ei  natura  tribuit,  quoniam  eo  maxi- 
me alat  hominem;  utpote  cum  e modio,  si  sit  aptum  solum, 
quale  in  Byzacio  Africae  campo,  centeni  .quinquageni  modii 
reddantur.  Misit  ex  eo  loco  Divo  Augusto  procurator  eius  ex 
uno  grano  (vix  credibile  dictu)  quadraginta  paucis  minus  ger- 
mina, exstant  de  ea  re  epistolae.  Misit  et  Neroni  similiter 
CCCXL.  stipulas  ex  uno  grano;  cum  centesimo  quidem,  et 
Leontini  Siciliae  campi  fundunt,  aliique,  et  tota  Baetica,  et 
in  primis  Aegyptus.  Fertilissima  tritici  genera,  ramosum,  aut 
quod  centigranum  vocant.  Inventus  est  iam  et  scapus  unus 
centum  fabis  onustus  ***).«  Idem  alio  loco:  »in  Byzacio  Afri- 
cae illum  centena  et  quinquagena  fruge  fertilem  campum,  nul- 
lis, cum  siccus  est,  arabilem  tauris,  post  imbres  vili  asel- 
Mare.  4.  Cap.  V.  3 —9. 
**)  Strab,  libr.  VI.  pag.  273.  Cfr.  XVI.  1077  — 1078. 
Plin.  hist.  nat.  lib.  XVIIJ.  Cap.  X. 
