de  ubertate  frumenti  temporibus  antiquissimis. 
859 
quinque,  faba  et  cetera  legumina,  cum  quatuor  digitis  a terra 
exstiterint,  recte  farrientur  Segetibus  quoque  iam  a terra 
pullulantibus  maxima  a priscis  rusticis  cura  adhibita  est,  ne 
noxia  qua  perirent.  Ubi  vel  uligo  vel  aliqua  pestis  segetem 
enecat,  ibi  columbinum  stercus,  vel  si  id  non  est,  folia  cu- 
pressi convenit  spargi  et  inarari.  Sed  antiquissimum  est,  om- 
nem inde  humorem  facto  sulco  deducere.  Gol.  lib.  II.,  cap.  IX. 
Assiduis  porro  aquationibus  refovebantur,  ne  vel  aestibus  per- 
urerentur, vel  ut  maiorem  in  modum  laetarentur  ac  fructum 
ferrent. 
Praeclara  Maronis  hac  de  re  carmina  ita  sonant: 
”Ouid  dicam,  iacto  qui  semine  comminus  arva 
Insequitur,  cumulosque  ruit  male  pinguis  arenae? 
Deinde  satis  fluvium  inducit  rivosque  sequentes; 
Et,  quum  exustus  ager  morientibus  aestuat  herbis, 
Ecce,  supercilio  clivosi  tramitis  undam 
Elicit;  illa  cadens  raucum  per  levia  murmur 
Saxa  ciet,  scatebrisque  arentia  temperat  arva'’''^).» 
Ceres,  cum  postea  flavescere  coeperit,  custodiis  servaba- 
tur, ut  a pecoribus,  avibus,  aliisque  noxiis  animalibus  vindi- 
caretur. In  montanis  locis  tradit  Carstenius  Niebuhr  ***)  se 
passim  quasi  nidos  in  arboribus  vidisse,  quibus  Arabes  ad  se- 
getes custodiendas  insederunt.  In  Toharna , ubi  arbores  rarae 
sunt,  machinae  altae  hunc  in  finem  sunt  constructae. 
Postquam  vero  seges  bandem  ad  maturitatem  perducta  fue- 
rit, messis  haud  recraslinata , qua  dilata  multa  segetum  co- 
pia perire  potest , sed  nulla  mora  interiecta  demessa  est  se- 
ges, et  pluribus  quidem  modis,  quibus  haud  minor  frugum 
*)  Coi.  II.,  12. 
♦*)  Virgil.  Georgic.  lib.  I. , io4 — m. 
<**)  Garst.  Niebulir  s Beschreibung  von  Arabien,  S,  i58.  Tab,  XV, , lit.F, 
109 
