OVER DEN AANVANGSTIJD DER 
CERAM-AARDBEVING. 
Het wetenschappelijke nut dat de studie der aardbevings- 
verschijnselen kan afdragen, is voornamelijk daar in gelegen, 
dat de kennis over de voortplanting der golvingen over 
en door de aarde ons waarschijnlijk uitsluitsel zal geven 
over den bouw van het inwendige onzer planeet. Daar 
een v dering van ons weten in dien opzichte zeker 
verre wetenschappelijke perspectieven zal openen is in de 
laatste jaren de waarneming dier golven met kracht ter 
hand genomen. Op iniatief van John Milne zijn op ren 
scheidene plaatsen in alle werelddeelen zeer gevoelige sels- 
mografen opgesteld, alle van gelijk model en gevoeligheid. 
Ook in Duitschland is een centraal aardbevingsstation 0p- 
gericht, dat de opstelling van nog veel fijnere seismografen 
bevordert. Het observatorium te Batavia is tegenwoordig 
het eenige, waar beide instrumenten werken; tijdens de 
Ceram-aardbeving was evenwel de opstelling van het duit- 
sche instrument nog niet gereed. 
Het spreekt wel van zelf, dat voor de navorsching van 
de voortplanting van een zware aardbeving als die van 
Ceram de kennis van het juiste oogenblik waarop zij heeft 
plaatst gehad, hoogst wenschelijk is. 
Is nu de bepaling van dit oogenblik voor de meeste aard- 
bevingen moeilijk, hier, waar de aardbeving in half beschaafde 
streken, midden in den nacht en door een verwoestende 
vloedgolf gevolgd, plaats vond, zijn de omstandigheden 
hoogst ongunstig. | 
Het is dan ook onmogelijk den astronomisch juisten tijd 
te vinden en de opteekening door den seismograaf volgens ` 
