— 402 — 
er een aantal personen, die bij de kennis dier Flora belang 
hebben, niet het minst onder de ambtenaren, die belast zijn 
met het toezicht op de cultures en het boschwezen, de 
eigenaars en beambten van landbouwondernemingen enz. 
Voor deze zou een in het Nederlandsch geschreven werk, 
dat ook verstaanbaar is voor hen, die geen bepaalde bota- 
nische opleiding genoten en waardoor zij in staat gesteld 
worden, de planten hunner omgeving te leeren kennen, van 
groot nut kunnen zijn. Doch ook voor botanisten, die tal 
van andere botanische werken tot hun beschikking hebben, 
bestaat er behoefte aan een werk, waarin de Flora van 
Nederlandsch-Indië in haar geheel behandeld wordt. Dit 
zijn de motieven die tot de samenstelling mijner Handleiding 
hebben gelcid en in de wijze van samenstelling heb ik die 
motieven in het oog gehouden”. 
Na te hebben aangegeven, dat voor eene behandeling der 
soorten een veel te grooten omvang en veel te veel tijd 
zoude noodig zijn, werd de voor de hand liggende conclusie 
als volgt aangegeven: „Ik heb mij bij de bewerking mijner 
Handleiding dus alleen ten taak gesteld om een leiddraad 
te vervaardigen tot het herkennen van de families en ge- 
slachten, die in Nederlandsch-Indië voorkomen”. Kwamen 
in het eerste deel alleen van die families, welke kort te 
voren monographisch behandeld waren, ook lijsten der in het 
gebied voorkomende soorten voor, het opnemen van zulke 
species-lijsten werd in het tweede deel als regel doorgevoerd. 
De Handleiding is een boek, dat het meest sprekend 
getuigenis aflegt van BoERLAGE's bijzondere werkzaamheid 
aan de eene zijde, en aan den anderen kant van de buiten- 
gemeene kennis onzer Flora, welke hij zich had weten 
te verwerven; het bevat letterlijk een schat van nuttige 
gegevens, behalve de tabellen lijsten en beschrijvingen die 
het hoofddoel uitmaken. Van dit werk waaraan voorwaar niet 
ten onrechte eene hooge waarde wordt toegekend, zijn 
vier stukken verschenen. Nog in 1890 verscheen ook het 
tweede stuk van Deel I; in 1891. het eerste stuk van Deel II 
